Australië informatie

Landeninformatie Australië

De wilde outback, zonovergoten stranden en ultra-hippe steden maken Australië een van de populairste bestemmingen voor de hedendaagse ontdekkingsreiziger. Maak kennis met unieke diersoorten, een spontane bevolking en een natuurlijke omgeving waar het avontuur onophoudelijk lonkt.

Bevolking

In 1997 telde Australië een totale bevolking van 18,3 miljoen inwoners, waarvan 7.659.861 op het grote eiland van Australië en hun levensstijl is voornamelijk westers. Het is echter ook een multiculturele samenleving, die verrijkt is met zo’n 5 miljoen kolonisten uit bijna 200 landen. Hieruit volgt dat 40% van de inwoners van Australië immigranten, of (eerste-generatie) kinderen van immigranten zijn. De helft daarvan komt uit een niet-Engels sprekend land en slechts 8% van de bevolking heeft ouders, die beiden in Australië geboren zijn. Twee op de drie Australiërs woont in één van de grote steden en bijna 8 op de tien Australiërs heeft een eigen huis. Favoriet zijn de losstaande bungalows met drie slaapkamers en wat eigen grond.

De originele bevolking, de Aboriginals, vormen nog 1,5% van de bevolking (in 1991: 265.495 personen). Het grootste deel van hen woont in afgelegen gebieden en waar mogelijk leiden ze nog altijd een min of meer traditioneel leven. In het (nabije) verleden werd er erg op hen neergekeken en bijv. scholing was een groot probleem. Dientengevolge konden ze geen werk vinden en moesten ze van een minimale uitkering leven. Grote sociale problemen, zoals alcoholisme, staken de kop op.

De hedendaagse wetgeving en beleidsvorming is er nu op gericht de achterstelling, die de Aboriginals als groep ondervonden hebben, te herstellen. Dit beleid is gebaseerd op de erkenning van het recht van de inheemse bevolking om hun eigen toekomst te bepalen en ze een economisch onafhankelijk leven te geven.

Voordat de Engelsen hier voet aan wal zetten werden er ongeveer 300 talen gesproken. De originele bewoners, de Aboriginals, spreken nog altijd hun eigen taal, maar beheersen veelal ook de officiële voertaal van Australië, het Engels. Dat Engels, met zijn typische tongval, heeft veel gelijkenis met het Engels van Groot-Brittannië, maar heeft door de jaren heen zijn eigen kenmerken gekregen. Australiërs hebben de neiging veel woorden af te korten, zoals mosquito dat mozzie wordt en hebben enkele typisch Australische woorden ontwikkeld, zoals Tucker, wat voedsel betekent.

Bevolking, taal en cultuur

In Australië wonen ongeveer 25 miljoen mensen. Het overgrote merendeel van de hedendaagse Australische bevolking stamt af van de Britse kolonisten die vanaf de achttiende eeuw het continent bezetten. Het Engels is dan ook de voertaal in het land. Australisch-Engels vormt een uniek accent, dat soms in grammatica en spelling afwijkt van andere varianten van de Engelse taal.

Hoewel Australië op de meeste wereldkaarten in het oosten ligt, wordt de cultuur van het land vaak omschreven als “westers”. Dit komt omdat de Britse kolonisten een blijvende stempel hebben gedrukt op de culturele identiteit van de meeste Australiërs. Humor is een belangrijk onderdeel van deze identiteit. Australiërs hebben over het algemeen een erg droog gevoel voor humor met veel zelfspot, wat is terug te zien in literatuur, films en cabaret.

Zo’n 650.000 mensen, dus minder dan 3 procent van de bevolking, rekent zich tot de inheemse Australiërs of Aboriginals. Het merendeel van deze inheemse bevolkingsgroep leeft tegenwoordig in stedelijke gebieden, hoewel er ook nog enkele stammen van jagers-verzamelaars bestaan. Er bestaan zo’n 250 verschillende inheemse talen, die vaak door erg kleine groepen mensen gesproken worden.

Verschillende culturele tradities van de Australische Aboriginalbevolking zijn nog steeds populair in binnen- en buitenland. De didgeridoo is van origine een Aboriginal-instrument dat wereldwijd bekend is geworden. Door de eeuwen heen hebben Aboriginal-volken ook prachtige rotstekeningen gemaakt, waarvan enkele voorbeelden in Australië te bewonderen zijn. Beroemde voorbeelden zijn de graveringen in het zandsteen rond Sydney.

Moderne kunst en architectuur zijn populair in Australië. Elke grote stad heeft meerdere kunstmusea met wisselende tentoonstellingen. Architectonische bezienswaardigheden die de moeite waard zijn, zijn de iconische Opera van Sydney, de Victoriaanse huizen in Melbourne, het Parlementsgebouw in Canberra en het Koninklijke Gebouw van de Tentoonstelling in Melbourne.


Cultuur

De Australische cultuur is een samensmelting van allerlei invloeden van buitenaf, die hebben geleid tot iets dat typisch Australisch te noemen is. De invloeden van de oorspronkelijke bewoners: de Aboriginals, zijn nog duidelijk merkbaar en na een lange periode van “verguizing” is er nu een tijd aangebroken dat hun “rechten” als oudste bewoners van dit continent weer erkend worden en delen van het land weer aan hen teruggegeven worden. Aborigalkunst is zeer kleurrijk, wordt weer gewaardeerd en brengt op veilingen veel geld op.

In periodes van kou of regen verbleven ze in grotten, waar ze rotsschilderingen achterlieten, die een belangrijk deel van hun cultuur vormden. Deze zeer oude schilderingen, met natuurlijke kleurstoffen, werden veelal gemaakt op voor hen heilige plaatsen, maar ook om boodschappen achter te laten. De gebruikte kleuren: rode oker en gele klei kreeg men door het vermalen van rots, maar daarnaast werd ook houtskool gebruikt. Nog steeds worden nieuwe tekeningen gevonden die, door het uiterst droge klimaat, in zeer goede staat zijn. Naast de invloeden van de Aboriginals en de duidelijke Aziatische invloeden zijn de meeste kunstvormen van Europese afkomst, meegenomen door de immigranten.

Australië staat bekend om haar godsdienstvrijheid. Ongeveer een kwart van de bevolking is Christelijk en 1/3 daarvan is Rooms Katholiek of Protestant, maar ook vinden we er veel Joden, Hindoes en Islamieten. De Boeddhistische levensfilosofie is erg populair.

Dit zijn de nationale feestdagen. Er zijn ook veel staatsgebonden feestdagen:
1 januari - Nieuwjaarsdag
26 januari - Australië Dag
13 april - Goede vrijdag
16 april - Paas maandag
25 april - ANZAC Dag
25-26 december - Kerstmis


Flora en Fauna

Door de geïsoleerde ligging van Australië komen er vele unieke dieren- en plantensoorten voor. Er is bijv. zo'n verscheidenheid aan planten en bloemen, dat er nu nog steeds nieuwe worden ontdekt. De savannes lijken na de regen soms op uitgestrekte tapijten van wilde bloemen, waaronder de waratah en de kangoeroepoot. De bomen zijn het hele jaar groen, vaak een aparte kleur grijsgroen, zoals de Eucalyptus, maar in de natte kustdistricten zijn er nog oerbossen te vinden, terwijl er in de staat Queensland nog regenwoud is.

De bekendste diersoorten van Australië, de kangoeroe en de (bedreigde) koala zijn er nog steeds te vinden, maar verder heeft Australië nog een heel uitgebreid dierenrijk. Er zijn ongeveer 295 soorten inheemse zoogdieren, 800 reptielsoorten (o.a. 300 soorten hagedissen), 140 verschillende slangen, zes verschillende soorten waterschilpadden en twee soorten krokodillen. Er is een weelde van 855 verschillende kleurrijke vogels. De diersoorten zijn echt heel gevarieerd, van dolfijnen tot pinguïns en van walvissen tot wombats.

Geografie

Australië is onderverdeeld in 6 staten en twee territoria. Deze staten zijn New South Wales, Western Australia, South Australia, Victoria, Queensland en Tasmania en de twee territoria zijn The Northern Territory en The Australian Capitol Territory. In de staat New South Wales liggen de grote steden Sydney, Melbourne en de hoofdstad Canberra. Western Australia is de grootste en droogste staat van Australië. Een groot gedeelte van de 'Gibsonwoestijn' en van de 'Grote Victoriawoestijn' vind je hier.

South Australia is gelegen tussen de staten New South Wales en Western Australia en heeft Adelaide als hoofdstad. Queensland, ook bekend als de Sunshine State, omdat de zon hier praktisch altijd schijnt, is de toegangspoort tot het Great Barrier Reef. Tasmania is het eiland onder New South Wales. Het territorium genaamd 'Northern Territory' is het noordelijke, tropische, deel van Australië en ligt het dichtst bij de evenaar met Darwin als hoofdstad.

Australië kent een uitermate gevarieerd landschap. In het oosten vind je het beroemde Great Barrier Reef met een diep blauwe zee, mooie stranden en verschillende eilanden en atollen. De rest van de Australische oostkust is ook erg afwisselend: hagelwitte stranden, waar schildpadden eieren leggen, bergen met watervallen, ananas- en bananenplantages, tropische regenwouden en daartussen enkele steden met wolkenkrabbers.

Het, zeer indrukwekkende, aboriginal gebied Ayers Rock en verre omgeving (het “Red Centre”) wordt gedomineerd door grote, bolvormige, rode rotsen, diepe canyons met verborgen waterpoelen en rood zand afgewisseld met groene graspollen. Eén van de bekendste voorbeelden is: Kings Canyon, bijna onzichtbaar vanaf het oppervlak, maar beroemd om zijn spannende overhangende rotsen en loodrechte afgronden. In één woord: Wonderschoon en uiterst indrukwekkend!

De 'outback' bestaat voornamelijk uit kilometers droge grond met af en toe een boerderij en een paar droge graspollen of een boom.

Geschiedenis

De oorspronkelijke bewoners van Australië, de Aboriginals, hadden een nomadische cultuur, gebaseerd op de jacht en het verzamelen van voedsel. Ze beschikten over vele mondeling overgeleverde tradities, rituelen en ceremonieën en de daaraan gekoppelde abstracte kunstvormen. Deze cultuur wordt tot op de dag van vandaag in stand gehouden.


In de 16de en 17de eeuw hadden Portugal, Spanje en Nederland allemaal interesse in de handel met Azië. De vele zeereizen en ontdekkingstochten, die in die tijd werden ondernomen, hebben geleid tot de ontdekking van Australië door de Europeanen. In het jaar 1606 zeilde de Spaanse zeevaarder, Luis Vaez de Torres, door de zeestraat tussen Papua Nieuw Guinea en Australië en nog in hetzelfde jaar legde een Nederlands schip aan bij Cape York en betraden (voor het eerst in de geschiedenis) Europeanen de Australische bodem. In het jaar 1642 ontdekte de Hollander Abel Tasman 'Tasmanië', dat hij 'van Diemen's land' noemde.

De oostkust van Australië werd op 20 april 1770 ontdekt door James Cook, kapitein bij de Britse Koninklijke Marine. Negen dagen later ging hij aan land in een inham, die hij 'Botany Bay' noemde, naar de grote verscheidenheid aan verzamelde botanische specimen. 

Na de Amerikaanse onafhankelijkheidsoorlog ging Engeland op zoek naar een nieuw land om haar strafkolonies te vestigen en in mei 1787 verliet een vloot van 11 schepen, onder leiding van kapitein Arthur Philips, Engeland. Philips zou later de eerste gouverneur van de kolonie van New South Wales worden. De vloot, met 1530 mensen (incl. 736 gevangenen) kwam op 18 januari 1788 in Botany Bay aan. Acht dagen later (nu gevierd als Australia Day) werd de kolonie, vanwege het betere water en de betere grond, een paar kilometer naar het noorden verplaatst, naar Port Jackson. Tegenwoordig vindt men hier de grootste stad van Australië: Sydney.

De eerste kolonie werd in 1803 in Hobart, Tasmanië gesticht en vele andere nederzettingen zouden nog volgen. In 1824 aan de Brisbane River (Queensland), in 1829 aan de Swan river (West Australië), maar ook aan de Port Philip Bay (Victoria) en Gulf St Vincent (Zuid Australië) werden, in 1835 en 1836, koloniën gesticht. De transporten van gevangenen vanuit Engeland naar New South Wales werden in 1840 stopgezet en die naar Tasmanië in 1853, maar pas in het jaar 1868 kwam er een eind aan alle transporten naar West-Australië.

Vanaf 1850 ging het immigratiecijfer met sprongen omhoog, want veel mensen kwamen nu naar Australië op zoek naar nieuwe kansen of om bijv. goud te zoeken. Maar ook om een nieuw leven als veehouder of boer op te bouwen. Zeker in de periode van de economische crisis, voor en na de Tweede Wereldoorlog, heeft Australië heel veel immigranten uit Europa opgenomen. Met de nieuwe aantallen immigranten bleef een groeiend inwoneraantal en economische groei niet uit. Daardoor werd zelfbestuur onvermijdelijk. De federatie van de zes Koloniën werd op 1 januari uitgeroepen onder de naam 'Commonwealth of Australia'.

Geschiedenis, economie en politiek

Australië wordt al tienduizenden jaren door mensen bewoond. De inheemse bewoners van Australië kwamen zo’n 60.000 jaar geleden aan op het continent, waarschijnlijk door het gebruik van vaartuigen. Deze mensen, tegenwoordig ook wel Aboriginals genoemd, leefden in stammen van jagers-verzamelaars.

In de vroege zeventiende eeuw waren de Nederlanders de eerste Europeanen die het continent bezochten. Zij waren in eerste instantie niet onder de indruk van het moerassige en barre landschap en deden weinig moeite om het land te koloniseren. In 1770 claimde de Engelsman James Cook de oostkust, waar nu Sydney ligt, voor Engeland. De Engelse regering zag een oplossing voor de overbevolkte gevangenissen in het thuisland: gevangenen zouden gedeporteerd worden naar strafkoloniën in Australië. Al snel gingen ook mensen uit vrije wil naar dit nieuwe land, waar zij voor erg weinig geld grote stukken land konden verkrijgen.

Het land en de voornaamste voedselbronnen werden op gewelddadige wijze afgenomen van de inheemse bevolking. Ook werden Aboriginals in sommige dorpen massaal uitgemoord. Tot in de negentiende eeuw reageerde de inheemse bevolking van Australië met een gewapende strijd en guerrillaoorlog, waarop de Britse kolonisten nog meer geweld gebruikten. In de negentiende eeuw groeide het aantal Britse kolonies in Australië gestaag. Het lokale gezag lag in handen van gouverneurs, die geleidelijk aan steeds meer zelfbestuur mochten uitvoeren van het Britse parlement.

In 1901 werd Australië een zelf regerend deel van het Britse Rijk. Toch bleef het continent sterk verbonden met het Verenigd Koninkrijk. In de Eerste Wereldoorlog vocht een groot deel van de Australische bevolking voor het Britse leger. Ook in de Tweede Wereldoorlog was Australië betrokken, hoewel het land bij het uitbreken van de oorlog niet beschikte over een grote legermacht. Australische troepen vochten tegen Japan en verloren, wat desastreuze gevolgen had voor de Australische en Britse krijgsgevangenen.

Na de oorlog maakte Australië een sterke economische groei door. Steeds meer Australiërs verhuisden van het platteland naar de steden, waar een overvloed aan banen ontstond. In de jaren zestig begonnen de inheemse Aboriginals ook eindelijk meer rechten te krijgen, waaronder het stemrecht. Sindsdien is de situatie voor deze bevolkingsgroep geleidelijk verbeterd, hoewel de gevolgen van eeuwenlange onderdrukking en discriminatie nog altijd voelbaar zijn onder inheemse Australiërs.

De Australische economie rust voor een groot deel op internationale handel, de dienstensector en toerisme. Belangrijke handelspartners zijn Japan, China, de VS, Zuid-Korea en Nieuw-Zeeland. Tarwe, wol en delfstoffen behoren tot de belangrijkste exportproducten. Als de welvaart per volwassene wordt gerekend, is Australië het op één na rijkste land ter wereld. Sinds de jaren negentig heeft de Australische economie een stabiele groei doorgemaakt.


Klimaat

De seizoenen in Australië zijn tegengesteld aan die van Nederland. Het land kent diverse klimaatzones. De tropische zone bevindt zich in het noorden en heeft twee seizoenen, een natte zomer en een droge winter. De gematigde zone ligt in het zuiden van het land en kent vier seizoenen: warm tot zeer warm in de zomer, in de lente en de herfst gematigd en in de winter kan het behoorlijk afkoelen. In Tasmanië en de bergachtige streken op het vasteland kan het flink vriezen. In het zuidoosten is de regenval ongeveer gelijkmatig over het jaar verspreid, rond Adelaide en Perth regent het vooral in de winter. In de woestijngebieden in het midden van het land valt nauwelijks regen. De temperatuur ligt daar overdag het hele jaar door hoog, maar tijdens de winter kan het kwik 's nachts tot onder het nulpunt dalen.

Klimaat

Het binnenland van Australië, de outback, heeft voor het grootste deel een warm woestijnklimaat. Dat betekent dat er weinig begroeiing is en dat er in een jaar amper neerslag valt. Het temperatuurverschil tussen dag en nacht is groot, met erg hete dagen en zeer koude nachten. De gemiddelde jaartemperatuur ligt boven de 18 °C.

Daaromheen ligt een cirkelvormig gebied waar een warm steppeklimaat heerst. Dit is een soort halfwoestijn waar iets meer neerslag valt dan in het woestijnklimaat, voornamelijk in de zomer. Vanwege de droogte groeien er geen bomen, maar wel enkele struiken.

Het noorden van Australië heeft over het algemeen een tropisch savanneklimaat, waarbij de gemiddelde temperatuur het hele jaar door tussen de 20 °C en 30 °C ligt. Er is hier ook sprake van een droog seizoen (april – oktober) en een regenseizoen (november – maart). In het zuidoosten van het land is sprake van een zeeklimaat, waarbij de zomers en winters relatief mild zijn. Het hele jaar door kan er neerslag vallen. 


Natuur

De natuur is voor velen de belangrijkste en onvergetelijkste reden om naar Australië te reizen. Het land heeft een ontzettend diverse en unieke flora en fauna, met een groot aantal endemische soorten. Maar liefst 80 procent van de planten, zoogdieren en reptielen in Australië leven nergens anders ter wereld in het wild. De bekendste voorbeelden zijn koala’s, kangoeroes, dingo’s, wombats en vogelbekdieren.

Een van de absolute hoogtepunten van een bezoek aan Australië is het Great Barrier Reef, het grootste koraalrif ter wereld. Wie de kans heeft om hier te duiken of snorkelen, kan onder meer zeeschildpadden, walvissen, dolfijnen, zeekoeien, walvishaaien en zeepaardjes tegenkomen. Dat alles in een kleurrijke omgeving van koraal, diepblauw zeewater en bonte vissoorten. Maak voor een onvergetelijke trip een boottocht naar een van de paradijselijke eilanden in deze omgeving.

De Australische kustlijn is meer dan 35.000 kilometer lang en bestaat uit witte zandstranden, indrukwekkende kliffen en verborgen baaien. De Australische golven hebben een wereldwijd erkende reputatie onder surfers. Byron Bay aan de oostkust en Bells Beach net buiten Melbourne trekken bijvoorbeeld surfers aan van over de hele wereld.

Het contrast kan bijna niet groter zijn wanneer je van de Australische kust naar het binnenland trekt. De rijke onderwaterwereld maakt algauw plaats voor de dorre, oranje rotsformaties van de outback. Dit verlaten, woestijnachtige binnenland beslaat zo’n driekwart van het Australische landoppervlak, maar is voor het grootste deel ontoegankelijk. Ayers Rock, of Uluru, is een grote zandsteenberg die boven de omgeving uittorent. Voor sommige inheemse bewoners van het gebied is deze opvallende rots heilig en zijn er veel folkloristische verhalen aan de plek verbonden.


Politiek/Economie

Net als Groot-Brittannië en Noord-Amerika is Australië een land met westerse democratische tradities. Australië heeft een regeringssysteem met drie niveaus: federaal, staats en lokaal. Op het federale niveau zijn het Australische parlement (de wetgevende macht) en de regering verantwoordelijk voor alle zaken van nationaal belang. Het parlement zetelt in Canberra, de hoofdstad van Australië. Op staatsniveau zijn het Northern Territory en het Australian Capital Territory (ACT) op dezelfde wijze opgezet. Lokale besturen zijn opgebouwd uit 900 gekozen stedelijke, gemeentelijke en regionale organen. Alle parlementen, behalve die van Queensland, ACT en Northern Territory hebben twee kamers. De federale Australische wetgeving is vastgelegd in de grondwet, welke van kracht werd op 1 januari 1901.

In de afgelopen 50 jaar vond er een snelle ontwikkeling van industrieën en een algehele groei van de economie plaats. Tevens werd er aanzienlijk geïnvesteerd in delfstoffen- en energiewinning bestemd voor de export en in de jaren tachtig verbreedde Australië deze basis, waarbij de snelste groei plaatsvond op het gebied van eindproducten en dienstverlening. Hoewel de land- en mijnbouwsectoren een klein deel van de Australische productie uitmaken, zijn zij toch verantwoordelijk voor ongeveer driekwart van de totale export van Australië.

De dienstverlenende sector, welke 80% van de productie en werkgelegenheid oplevert, omvat een grote verscheidenheid aan activiteiten, zoals: toerisme, detail- en groothandel, personele dienstverlening, bouwnijverheid, vervoer, telecommunicatie, financiële dienstverlening, bevolkingsadministratie en defensie.

De productindustrie levert 15,9% van de productie en één op de zeven mensen is hierin werkzaam. Producten variëren van modekleding tot etenswaren, van elektronica tot precisie instrumenten en van het raffineren van olie tot het vervaardigen van plastics.

Australië is de grootste wolproducent ter wereld en is een grote leverancier van tarwe, vlees en suiker. Het is ook één van de grootste kolenexporteurs en een belangrijke leverancier van ijzererts, goud, bauxiet en aluminium. In 1997 gaf de waarde van in- en export het land een 20ste plek op de ranglijst van wereldhandelaren. Australië drijft handel met ongeveer 200 verschillende landen en territoria.