Mystiek en symboliek

China

Landeninformatie China

Wat zijn de gewoontes en gebruiken, hoe is het klimaat in de maand dat u vertrekt en wat zijn de hoogtepunten op het gebied van flora en fauna? Kom niet voor verrassingen te staan en lees de landinformatie.

Bevolking

Meer dan 1,36 miljard Chinezen! Wie dit aantal tot zich door laat dringen, slaat de schrik om het hart. Een vijfde deel van de wereldbevolking in één land! Het geboortecijfer van China wordt in statistieken meestal apart weergegeven om geen geflatteerd beeld te krijgen van de wereldsituatie. Hoe al deze mensen te voeden, te huisvesten en van werk en onderwijs te voorzien, wordt door de Chinese overheid als één van haar belangrijkste taken beschouwd. Daarom introduceerde men een strakke bevolkingspolitiek. Deze stelde dat gezinnen niet meer dan één kind mochten hebben (de zogenaamde één kind-politiek). Op het illegaal verwekken van meer kinderen stonden en staan nog steeds boetes en straffen.

Op het platteland, waar men veel traditioneler denkt, leidde dit op bepaalde plaatsen tot ernstige wantoestanden. Van oudsher hebben ouders altijd een voorkeur gehad voor jongens. Pas geboren meisjes werden soms te vondeling gelegd, verkocht of zelfs vermoord. In de steden lijkt deze één kind-politiek echter te slagen. Nu zijn ouders er, in tegenstelling tot vroeger, zelfs trots op dat ze hun enig kind kunnen laten zien.

Naast de Han Chinezen die 95% van de bevolking uitmaken, zijn er ook nog zo'n 56 verschillende minderheden die in totaal 55 miljoen zielen tellen. Het is het kleurige deel van de bevolking, dat vooral aan de grenzen woont, bijvoorbeeld in de provincies Yunnan en Guizhou. Bekende bevolkingsgroepen, die een lange traditie van zelfstandigheid hebben gekend, zijn bijvoorbeeld de Mongolen, de Tibetanen en de Uighuren. Vooral het lot van de Tibetanen is tragisch, omdat zij nauwelijks de kans krijgen hun eigen levenstijl en cultuur voort te zetten.

Het Chinese onderwijs is net als bij ons ingedeeld in lager, middelbaar, en hoger onderwijs. In tegenstelling tot onze situatie is het Chinese onderwijs uniform van opzet, waarbij alle kinderen, tot en met de hoogste klassen van de middelbare school, hetzelfde onderwijs volgen. Op veel scholen wordt in onze ogen nog vaak ouderwets les gegeven. Een leraar voor het bord en vijftig kinderen in de klas, die hardop repeteren wat de leraar voorzegt. Geïndividualiseerd onderwijs of scholen afgestemd op de leercapaciteiten van het kind, zijn in China nog in beginstadia. Chinese kinderen zijn zeer leergierig en worden sterk aangespoord door hun ouders om door te studeren en zo hun kansen te vergroten. Vandaar dat er nog steeds streng geselecteerd moet worden voor het hoger onderwijs, waar de leermethoden de laatste jaren aanzienlijk verbeterd zijn.

Soms kan het gebeuren dat u een plaatsje passeert waar u kinderen hoort zingen of repeteren in een klaslokaal. Het is altijd een leuke ervaring even een kijkje binnen te nemen mits de reisleider daarvoor toestemming vraagt. Vooral bij een Engelse les bent u zeker welkom om met de kinderen hun laatst geleerde woordjes te oefenen.

Het Mandarijn, ook wel Hanyu of Putonghua genoemd, is de voertaal van de Chinezen. Het is de taal, die op alle scholen in China onderwezen wordt en afgeleid is van het dialect, dat men in Noord-China spreekt. Het Chinees kent vele dialecten, die soms zo verschillend zijn dat Chinezen elkaar onderling niet verstaan. Een Chinees uit Beijing begrijpt niets van het Kantonnees, dat men in Zuid-China spreekt. Zelfs in Shanghai zal hij al de grootste moeite hebben. In dat geval zullen ze moeten communiceren via de schrijftaal, de Chinese karakters, die wel voor alle Chinezen hetzelfde zijn. Om eenheid te krijgen in het taalonderwijs is in de vijftiger jaren het Mandarijn tot standaard spreektaal verheven met een fonetisch transcriptie systeem dat men ‘pinyin’ noemde. Wie de uitspraakregels van het pinyin kent, weet in elk geval hoe de klanken gearticuleerd moeten worden. Want daar schuilt het tweede probleem van de Chinese taal: het is een toontaal. Dat wil zeggen dat het gebruik van verschillende toonvallen bij dezelfde klank toch verschillende betekenissen oplevert (vb: m_: moeder; má: wat?; m_: p).

Cultuur

Er wordt wel eens gezegd dat de Chinees zich gedraagt volgens Confucius, schildert en dicht volgens Lao Zi en offert aan Boeddha. Kortgezegd hangt hij een bonte verzameling van overtuigingen aan en gebruikt deze zoals het hem uitkomt. Maar dat wil niet zeggen dat de Chinees het onbelangrijk vindt. Integendeel, het confucianisme bijvoorbeeld is eeuwenlang de grondslag voor de Chinese samenleving geweest en veel normen en waarden van het hedendaagse China zijn daar uit voortgekomen.

Het nederig opstellen ten opzichte van je medemens, is een typisch Chinese houding en is ontleend aan Confucius. Omstreeks 450 v. Chr. predikte hij de ideale samenleving, waarin iedereen de juiste deugden moest betrachten en zich moest gedragen overeenkomstig zijn positie. Boven aan de hiërarchische maatschappij stond de Keizer, die als zoon van de Hemel een (half) goddelijke status had. Alle ambtenaren in het oude keizerrijk werden opgeleid volgens de Confuciaanse klassieken. Met dit bestuursysteem was China de rest van de wereld ver vooruit.

De andere stroming die belangrijk was voor het Chinese geestelijke denken was het Taoïsme. Dit speelde zich veel meer af in de sfeer van kunst en wetenschap. De leer van Tao zei dat de mensen moesten leven volgens hun innerlijke natuur. In die natuur school de harmonie der krachten en verstoring ervan zou leiden tot ziekte en dood. Deze gedachte is later de leidraad geworden voor de Chinese geneeskunst. Maar ook in de traditionele schilderkunst zien we de liefde van de Taoist voor de natuur terug.

Het Boeddhisme tenslotte is de enige stroming, die van oorsprong niet Chinees is. Boeddhistische teksten en afbeeldingen werden helemaal uit India, via de Zijderoute, naar China (en Japan) gebracht, waar het behoorlijke veranderingen onderging. De aantrekkingskracht van het Boeddhisme schuilt in de aandacht voor het lijden van de mensen en het bereiken van de verlichting door een zuiver leven te praktiseren. De talloze afbeeldingen waarin Boeddha voorgesteld wordt, zie je ook in China terug, maar dan veel meer in aardse gedaanten. Het meest karakteristieke beeld, dat typisch Chinees is, is de afbeelding van de zogenaamde 'lachende Boeddha', een vrolijk lachende Boeddhafiguur met een dikke ronde buik, die rijkdom en vruchtbaarheid symboliseert. Elk pas getrouwd Chinees echtpaar zal niet vergeten een offer aan deze Boeddha te brengen.

De belangrijkste feestdagen voor de Chinezen zijn:
  • Chinees Nieuwjaar (chunjie): overeenkomstig de berekening van de maankalender valt deze feestdag ergens rond eind januari, begin februari. Dit is, volgens de oude traditie, het belangrijkste feest voor de Chinezen. Meestal heeft men een aantal dagen vrij. Net als bij ons tijdens kerstmis, is dit bij uitstek het familiefeest, waarbij men samenkomt in het ouderlijk huis.
  • National Day (guogingjie) dit is de nationale feestdag aan het begin van de vakantieweek, die de dag herdenkt dat Mao de Volksrepubliek China uitriep (1 oktober 1949).
  • Daarnaast zijn er nog een aantal feestdagen of gevierde tradities zoals: 8 maart Internationale Vrouwendag, 1 mei Dag van de Arbeid, 4 mei Feest van de Chinese jeugd, 1 juni Kinderdag, 1 juli Stichting van de Communistische partij van China, half september Het Maanfestival. De eerste week van mei (de Golden Week) is daarnaast ook een drukke vakantieperiode voor de Chinezen zelf.

    U zult met regelmaat worden nagelopen door nieuwsgierige kinderen, die u om een snoepje of een pen vragen. In dit soort situaties is men snel geneigd iets te geven. Het probleem is vaak dat u niet iedereen tegelijk blij kunt maken en er ruzie tussen de kinderen ontstaat. Daarnaast heeft het tot gevolg, dat ze steeds brutaler worden. Maar nooit geld geven, want dan maakt u er bedelaars van!
  • Flora en Fauna

    U zult vermoedelijk weinig last van ongedierte hebben, hoewel een enkele kakkerlak in de zomermaanden niet uitgesloten is. Ook zult u betrekkelijk weinig last hebben van vliegen en muggen. In het zuiden van China treft u rond de hotels en soms op uw kamer wel eens een tjitjak (kamerhagedisje) aan. Deze nuttige beestjes, die een vertrouwd beeld zijn in de tropen, zorgen ervoor dat uw kamer insectenvrij blijft.

    Geografie

    De totale oppervlakte van China beslaat 9.579.000 km² en is daarmee het op twee na grootste land ter wereld. Het is ruwweg 300 keer groter dan Nederland. Daarmee kan het qua oppervlakte gemakkelijk een vergelijking met West-Europa doorstaan. De langste rechte afstand is ruim 5000 km en komt overeen met de afstand Hammerfest-Athene.

    Het is mogelijk een paar globale indelingen te maken van het land wat handig is voor de oriëntatie:
    • de uitgestrekte laagvlakte van het noordoostelijke deel ·het heuvelachtige en waterrijke zuidoostelijke deel
    • het lössplateau van Centraal Chinahet lössplateau van Centraal China
    • het hoogland van Tibet en Qinghai
    • de woestijn- en steppegebieden van Xinjiang en BinnenMongolië
    De geografische geschiedenis van het land werd bepaald door het rijzen van het Centrale Hoogland, hierdoor is tevens het hooggebergte ontstaan in de provincies Yun-nan en Sichuan. Op dit plateau ontspringen de twee grote rivieren van China: de Yangze Rivier (chin: Chang Jiang), en de Gele Rivier (chin: Huang He). Miljoenen jaren voerden deze waterwegen slib aan waardoor het Chinese laagland ontstond. Deze afzetting kon ontstaan vanwege de enorme erosie die het centrale deel van China teisterde en die mede ontstaan is vanwege de grootschalige ontbossing van het land. De huidige regering doet er alles aan dit proces te stoppen, waarbij men tracht de oprukkende woestijnvorming een halt toe te roepen door middel van groenbarrières (de z.g. Groene Muur).

    Geschiedenis

    De geschiedenis van China wordt ingedeeld naar Keizerlijke dynastieën, die het land regeerden gedurende een periode van bijna 4000 jaar. De eerste sporen van Chinese cultuur zijn aangetroffen in het stroomgebied van de Gele Rivier, waar bijvoorbeeld orakelbeenderen gevonden zijn met eenvoudige schrifttekens, de voorlopers van de Chinese karakters. Reeds 1500 jaar voor Chr. was China een ontwikkeld en welvarend rijk met een heerser, adel en ondergeschikten.

    Omstreeks 500 v. Chr. maakte China, toen een verzameling van losse staten, een woelige periode door met veel oorlog, waarin Confucius verkondigde dat de mensen volgens traditionele waarden moesten leven, zodat er weer orde in de chaos zou komen. Latere dynastieën namen zijn ideeën over als officiële staatsleer en bepaalden daarmee de levenshouding van alle Chinezen. De basis voor het echte Chinese Keizerrijk werd gelegd door de Qin dynastie (200 v. Chr.). Met behulp van een superieur leger onderwierpen zij de andere staten, waarmee voor het eerst gesproken kon worden van een verenigd rijk. De heerser van Qin gaf zich de titel Qin Shi Huang Di, de eerste keizer van Qin en gaf bevel tot de aaneensluiting van verdedigingswerken, waaruit de 'Chinese Muur' ontstond. Zijn grafcomplex, met de duizenden terracotta soldaten, geldt als één van de grootste kunstschatten ter wereld.

    Het hoogtepunt van de Chinese culturele geschiedenis is de Tang- en Sung Dynastie (± 700-1200 n. Chr.) In die tijd werden de belangrijkste uitvindingen gedaan, zoals buskruit, boekdrukkunst, kompas en papiergeld. Chinees porselein was van een unieke kwaliteit, waarvan men zelfs vandaag de dag niet weet hoe het vervaardigd werd. Ook de Chinese zijde was toen al wereldberoemd.

    Alle grote monumenten, zoals de Verboden Stad, de Tempel van de Hemel in Beijing en talrijke tempels in het gehele land, stammen uit de laatste dynastieën van China: de Ming en Qing Keizers. China raakte pas in de vorige eeuw, geteisterd door hongersnood en corruptie. ernstig in verval mede door een stagnerende maatschappij.

    Pas in het begin van deze eeuw kwam er, door een revolutie onder leiding van Dr. Sun Yat Sen, een einde aan tweeduizend jaar Keizerlijk bestuur. China viel ten prooi aan binnenlandse conflicten. In antwoord hierop ontstond een krachtige communistische beweging, onder leiding van de toen nog jonge Mao Zedong, die zich vooral manifesteerde op het platteland. Uiteindelijk behaalde, in 1949, het communistische Rode Leger de overwinning. Pas op dat moment kon er begonnen worden met de wederopbouw van het land onder de autoritaire leiding van Mao Zedong.

    Tijdens de Culturele Revolutie (1966-76) gingen, in een periode van chaos, geweld en rechteloosheid, veel van de verworvenheden van de voorgaande jaren en veel van de eeuwenoude kunstschatten verloren. Toen Mao in 1976 stierf, herstelde Deng Xiao Ping de orde. Economische hervormingen werden doorgevoerd en het internationale isolement werd doorbroken. Deng gaf de boerengezinnen weer een stukje privé-grond en een deel van de oogst moest worden afgestaan aan de staat, maar wat ze meer produceerden mochten ze zelf houden. Bedrijven mochten een gedeelte van de winst houden en arbeiders kregen een hoger loon, wanneer ze harder werken. Omdat de staat niet iedereen een baan kon geven, besloot Deng Xiao Ping dat de Chinezen kleine bedrijfjes mochten starten, zoals een thuisrestaurant. En dat zie je nu nog duidelijk in het straatbeeld.

    Klimaat

    In het noordelijk gedeelte van China zijn de winters koud en zeer droog. De temperaturen liggen doorgaans rond de 10°C en een gure ijskoude wind uit het noorden doet het nog kouder aanvoelen. Vanaf maart gaat de temperatuur geleidelijk omhoog tot gemiddeld 20°C in de lente (mei-juni). Vanaf juli en augustus wordt het drukkend warm met temperaturen van 30°C of meer en een hoge vochtigheid. Vanaf begin september zakt de temperatuur tot waarden rond 25°C zodat het overdag nog redelijk warm is, maar 's avonds wordt het aanmerkelijk koeler. Na half oktober komt de temperatuur overdag gewoonlijk niet boven de 15°C.

    In de zuidelijke helft van China zijn de verschillen in temperatuur minder groot. De zomers zijn iets warmer dan in de noordelijke helft, maar in Guangzhou wordt het zelfs in de winter zelden kouder dan 10°C. Wanneer u dus in de lente of in de herfst gaat, is het verstandig een trui of vest mee te nemen.

    In de maanden juni, juli en augustus valt in Zuid-China de meeste regen. Gewoonlijk is het droog tot in de late middag, waarna het twee uur lang onafgebroken kan stortregenen. Een opvouwbare paraplu is dan aan te bevelen, maar die kunt u voor ongeveer 10 Yuan ter plaatse kopen.

    Politiek/Economie

    China is officieel een socialistische éénpartijstaat, onder leiding van de Communistische Partij van China. Tijdens nationale vergaderingen van de partij wordt ook de persoon voor de belangrijkste functie van het land, die van voorzitter van de partij, gekozen. Tientallen jaren was Mao Zedong dat, maar momenteel vervult Hu Jin Tao die functie. Formeel is hij de machtigste man van het land en is zijn positie vergelijkbaar met die van een president. Het Volkscongres daarentegen kiest de premiers en vice-premiers. De premier is gelijkwaardig aan een minister-president. Verkiezingen waarbij gewone burgers hun stem kunnen geven, komen in China alleen op zeer lokaal niveau voor.

    China heeft onmiskenbaar een bloeiende economie. In sommige provincies worden groeipercentages behaald van meer dan 15%! Dat is ongekend hoog voor een land met een communistisch verleden. De verklaring hiervoor moet onder andere gezocht worden in de cultuur van de Chinezen, die door de eeuwen heen geleerd hebben door hard te werken te kunnen overleven. De Confuciaanse leerschool, die hamerde op discipline, heeft daarvoor de basis gelegd. Maar ook het saaie en armoedige leven, dat men onder het communisme moest ondergaan, was een belangrijke drijfveer om de economische vrijheid onder Deng Xiao Ping ten volle te benutten.

    De basis van de Chinese economie is nog altijd de landbouw, maar ook de industrie (in al zijn vormen) neemt een steeds groter deel van deze groei voor zijn rekening. Letterlijk alles wordt er tegenwoordig geproduceerd en niet alleen voor de Chinezen. Er is een grote kans dat de spijkerbroek, die u hier in de winkel koopt, in China geproduceerd is. Ook het toerisme neemt een steeds belangrijker plaats in en dan bedoelen we niet het bezoek van buitenlanders aan China, maar zeker ook de Chinese bevolking zelf die nu vrij mag reizen. Een half miljard Chinezen maakt tenminste een maal per jaar een uitstapje! Het instellen van 2 x per jaar een volle week vakantie, heeft een enorme binnenlandse reizigersstroom op gang gebracht. Voor de Chinezen, die geen vakantie kenden, een ongekende luxe. Deze weken starten op 1 mei (dag van de arbeid) en op 1 oktober (dag van het uitroepen van de Chinese Volksrepubliek).
    Terug naar boven