Cuba

16-daagse groepsrondreis Cuba Grande

(76 stemmen)

J. Wiggers

Reisdatum: 03-12-2015 t/m 21-12-2015

03 december: dag 1 - Amsterdam-Havana
We staan al vroeg op Schiphol. Snel de koffers inchecken. Beide koffers zitten ruim onder het toegestane gewicht van 22kg. Snel de douane door. Het zit allemaal mee en we zitten al snel aan een bakje koffie. Al snel volgt de oproep dat we ons kunnen melden bij de gate. Het vliegtuig staat er al: een Airbus A330-200 met de naam ‘Edinburgh’. Grappig, want vorig jaar rond deze tijd zaten we voor een korte vakantie in Edinburgh. Toeval?

Rondkijkend tussen al die mensen probeer je te ontdekken wie er zoal mee gaat met deze rondreis door Cuba. We zien labels van allerlei operators aan de handbagage zitten maar die van FOX zien we niet. Vlak voor het instappen, zien we dan toch één label: het eerste contact is gelegd. Navraag leert ons dat FOX deze labels al vele jaren niet meer uitdeelt … vandaar. Na een prima vlucht van 10½ uur, met een uitstekende verzorging van de KLM, landen we om 15.30 uur lokale tijd veilig op het José Marti International Airport in Havana. We vergeten maar snel de luchtzak waar we kort voor aankomst nog in terecht kwamen. We vielen toch wel een flink stukje naar beneden (denk ik). Ik dacht dat we net over de Bermuda Driehoek vlogen. Eigenlijk nog mazzel gehad dan … haha. De man die net op dat moment op het toilet zat zie ik nog naar buiten komen. Hoe lang zou hij er over gedaan hebben om z’n vuiligheid van wanden en vloer te vegen. En … zou hij nog hoofdpijn hebben?

Afijn … we zijn wel keurig op tijd. Nu nog snel even de koffers ophalen en dan naar ons hotel in Havana. Maar … we zijn in Cuba en daar gaat het nu eenmaal anders dan in Nederland. Het duurt maar liefst 1½ uur alvorens we onze koffers hebben en dat is lang, vooral als je weet dat het buiten 30 graden is en de temperatuur in de aankomsthal daar niet voor onder doet. Bijkomend voordeel is dan wel dat we kennis kunnen maken met onze reisgenoten want al rondvragend wordt de groep groter en groter. Onze FOX reisleider staat ons al op te wachten. “Hallo, welkom in Cuba. Mijn naam is Pedro, voor Nederlanders heet ik Pieter” spreekt hij in prima verstaanbaar Nederlands. Het is 3 december, 2 dagen voor Sinterklaas, dus Pedro klinkt ons wel vertrouwd in de oren. Het wordt dus Pedro voor de komende 2 weken. Zijn eerste advies is om direct € 300,-- p.p. in te wisselen voor de CUC. Onbekend als we zijn met valuta, prijzen en wisselmogelijkheden doen we dat … als volgzame schapen. Gewaarschuwd door spannende verhalen over wisseltrucs volgen we met argusogen de handelingen van de medewerker van het wisselkantoor. Het blijkt, zelfs na het natellen, nog wel mee te vallen. Met 310 CUC p.p. gaan we onze eerste dagen tegemoet. Het regent in Havana en dat hadden we vooraf niet voorzien. Buiten zien we de eerste Cubaanse auto’s al voorbij rijden. Een bijzondere aanblik. We zouden er meer, veel meer gaan zien in de twee weken die voor ons lagen. We snellen ons naar de bus waar Fernando, een vriendelijk ogende man van 58 jaar, ons begroet. Hij is onze chauffeur gedurende onze rondreis.

Ons eerste hotel ligt in Havana Vieja, het oude centrum van Havana. We kunnen er met de bus niet komen, dus moeten we het laatste stukje met de koffers lopen (gelukkig hebben de meesten tegenwoordig wieltjes). We hebben een ander hotel dan vooraf voorzien maar deze kan er zeker mee door. Het hotel, zalmkleurig, ligt in de hoofdstraat en is ooit gebruikt door Ernest Hemingway, een Amerikaanse schrijver die jaren op Cuba heeft gewoond en gewerkt. Eén kamer is nog steeds ingericht als zijn kamer en is voor hotelgasten gratis te bezichtigen. Ons eerste welkomstdrankje is een feit en wordt snel schipper gemaakt. De meesten zijn moe en willen zich zo snel mogelijk installeren. We krijgen de sleutel van onze kamer en onze koffers worden naar boven gebracht.

dag-1---Jan-Wiggers---Cuba-Grande

Het is al donker en ik besluit het centrum te gaan verkennen. Fenny is vermoeid door de reis en besluit lekker het bed in te duiken. Tijdens m’n wandeling merk ik al dat muziek onlosmakelijk met Cuba verbonden is. Buiten is het nog rustig (het regent nog) maar overal waar het binnen mogelijk is speelt een Cubaans bandje en hoor je de meeslepende klanken van de salsa. Om 20.30 uur zoek ik ook m’n bed op en ben zo vertrokken … naar dromenland (ook mooi daar).

04 december: dag 2 - Havana
Na een flinke nachtrust zijn we beiden al om 06.00 uur klaarwakker. Snel de koffers herindelen, we hadden de kleding namelijk verdeeld over de koffers. Een blik vanaf het balkon leert ons dat het weer nog niet is opgeklaard. Het regent nog steeds flink. Het eerste ontbijt, altijd spannend. Wie schuift bij wie aan? De eerste gesprekken ….

We hadden gisteren afgesproken om 09.00 uur samen te komen voor de welkomstbijeenkomst. Pedro neemt met ons de belangrijkste zaken door en verlost ons van onze eerste vakantiecenten: voor de fooienpot, de oldtimerrit en voor de Buena Vista Social Club. Hoppa, dat waren al de eerste 120 CUC … per persoon. De eerste verjaardag is ook een feit: Pedro is 40 jaar geworden en dus wordt in de lobby van het hotel massaal het ‘Lang zal hij leven’ ingezet.

Voor de ochtend staat een stadswandeling op het programma. Zon was besteld … maar regen geleverd. Snel op zoek naar een paraplu. Een aardige Cubaanse ‘mama’ wijst ons de weg naar de juiste winkel. De voorraad paraplu’s was zomaar ineens uitverkocht … door ons.

De stadswandeling voert ons in oud-Havana langs allerlei prachtige pleinen die er bij zonnige omstandigheden vast nog mooier uitgezien zouden hebben dan ze nu al doen. Bij ‘El Template’ staat in de tuin een oude boom waar je, volgens oud gebruik, drie wensen mag doen. Wensen mag je niet vertellen, doe ik ook niet, maar de eerste komt later op de dag al uit. De gebouwen zijn imposant, de kleuren prachtig, de mensen vriendelijk … maar het is nog steeds nat. De wandeling wordt onderbroken voor een bezoek aan een café voor een kop koffie. Pedro vertelt honderduit over alles wat we onderweg zien. Hij spreekt perfect Nederlands en is uitstekend te volgen. Toch wel erg knap, want hij heeft geen Nederlandse studie gevolgd en is nog nooit in Nederland geweest. Hij haalt z’n kennis en z’n enorme woordenschat, zo zegt hij zelf,  uit boeken, uit het luisteren naar de Nederlandse radio en uit het contact met Nederlanders. Regelmatig zoekt hij in een Nederlands woordenboek woorden op die hij dan daags erna al in praktijk brengt. Hij komt met woorden die wij al jaren niet meer gebruiken. Hij beschikt duidelijk over een talenknobbel want naast z’n moedertaal (Spaans) en Nederlands spreekt hij ook nog vloeiend Engels, Frans en Duits. Na de koffie vertelt hij dat hij zich niet lekker voelt (hij zweet enorm en loopt rood aan) en even naar het ziekenhuis wil. De wandeling wordt afgebroken en ieder gaat zijn eigen weg maar we spreken ’s middags af voor de stadstour met Cubaanse oldtimers. De stadswandeling gaan we de volgende dag vervolgen, hopelijk bij beter weer.

Op eigen gelegenheid verkennen we de rest van het centrum. Vrouwen met (te grote) sigaren, oldtimers, coco taxi’s, fietstaxi’s en slechte wegen bepalen het straatbeeld. De lokale bevolking is vriendelijk maar weet ook dat je uit het rijke Westen (het rijke Oosten vanuit Cuba gezien) komt. Zodra je je fotocamera op iemand richt wordt er al geld van je gevraagd. We raakten er aan gewend. Een telelens brengt in veel gevallen (goedkope) uitkomst. De mensen in Cuba zijn over het algemeen arm. Ze proberen op allerlei manieren extra geld te vergaren bovenop hun schamele staatsloon (gemiddeld 25 CUC per maand). Wat doe je dan? Je maakt muziek, poetst schoenen van voorbijgangers, of gaat -voor geld- op de foto met toeristen (met of zonder sigaar). Regelmatig worden we aangesproken door lokalen die proberen een lokale 3 Cubaanse Peso (met Che Guevara afbeelding) te ruilen voor 3 CUC. Een lucratieve deal, voor hen tenminste, aangezien de CUC 25x de waarde heeft van een peso. Op het ‘Plaza de la Cathedrale’ wordt ik aangesproken door een meisje die vraagt of ik een massage wil. Bij navraag blijkt het om een all-inclusive behandeling te gaan. Zij noemt het een ‘Fuckie Suckie’. Ik sla het aanbod genereus af omdat ik vermoed dat het niet om het voorlezen van de Cubaanse versie van ‘Fokke en Sukke’ gaat.

dag-2---Jan-Wiggers---Cuba-Grande

Om 14.00 uur wordt er verzameld voor de stadstour. Het is droog, m’n eerste wens is al uitgekomen. Pedro is er ook weer, het gaat goed met hem. Zijn bloeddruk is te hoog en heeft medicijnen voorgeschreven gekregen.
Zo’n 15 oldtimers, in de meest uiteenlopende kleuren, hadden zich verzameld om ons de stad te laten zien. De tocht voert ons door Havana waarbij we de ambassade / diplomatenwijk (met de grotere en duurdere huizen), hotel Nacional (bijgenaamd het ‘Maffiahotel’) en Plaza de la Revolución passeren. Nog niet zo lang geleden sprak de Paus hier, op een overvol plein, z’n zegen uit over alle Cubanen. Onderweg kom je een bonte verzameling aan Cubaanse auto’s tegen. De Russische invloeden bemerk je wanneer je auto’s van de merken LADA en MOSKVITCH tegenkomt. Raar opkijken doe je wanneer je plotseling een VAD bus ziet staan met bordje ‘GERESERVEERD’ en een Connexxion bus met bestemming ‘Rotterdam CS’. Volgens Pedro worden deze bussen nog steeds gebruikt voor het vervoer van o.a. schoolkinderen.

’s Avonds vermaken we ons in de stad met een diner (met live muziek) en een drankje op een terras in de buurt. Het is nog steeds droog en de temperatuur is nog zeer aangenaam. We laten ons de Cuba Libre, Daikiri, Mojito, Piña Colada (allen met rum), Cristal of Bucanero (beide lokale bieren) prima smaken.

05 december: dag 3 - Havana
De wekker gaat en we zien de eerste zonnestralen door een kier van het gordijn. Het ontbijt wordt geserveerd op het ‘open’ dakterras en we kijken uit over old-town, de haven, de boulevard en de Golf van Mexico. Als je goed kijkt kun je aan de overkant van het water Miami zien liggen, tenslotte is dat maar 500km weg.

We maken in de ochtend een CoCo-tour. Deze grappige, fel geel gekleurde brommertaxi’s, bepalen samen met de oldtimers hét straatbeeld in Havana. De route is anders dan de dag ervoor met de oldtimers en voert ons dit keer langs een kunstenaarsdorp, een park met imposante ficussen en het John Lennonpark. John Lennon, zittend op een bankje, is het stralende middelpunt van dit park. Een eerbetoon aan de Beatles, die gedurende het Batista tijdperk, ‘verboden’ waren in het communistische Cuba. Na een prachtige rit worden we na 2 uur heelhuids afgezet bij het rummuseum. We vragen ons af hoe vaak er ongelukken gebeuren met deze CoCo’s aangezien de chauffeurs, zonder zichtbare angst, met hoge snelheid door het verkeer manoeuvreren. We bedanken onze coureurs en Pedro beloont ze met een gift uit onze fooienpot.

dag-3---Jan-Wiggers---Cuba-Grande

We krijgen een rondleiding door het museum en worden uitgebreid geïnformeerd over de geschiedenis van rum in Cuba. Na afloop mogen we aan de bar een glaasje rum proberen. Bah … wat is dat vies … puur dan. Gemixt lusten we er wel pap van … haha.

Wandelend vervolgen we onze route en pikken de draad weer op van onze eerder afgebroken stadswandeling. Wederom passeren we prachtige pleinen met mooie gerestaureerde klassieke panden. Een salsa band en dansers op lange stelten vermaken het publiek. Een foto maken of een vriendelijke blik? De collectezak is dichtbij. We ondergaan het maar weer en gooien er wat in. Wat in het begin nog 1 CUC was (= 1 EURO) is ondertussen al gezakt naar 50 cent. Overal in de stad staan, zitten of hangen living statues. Gooi je wat in hun bakje, dan doen ze een kunstje. Ach, dat kennen we natuurlijk ook in Nederland. Wel een leuke manier om wat extra geld te verdienen en een stuk vriendelijker dan te bedelen, want óók dat gebeurt in de grote steden van Cuba. So far so good, maar de koek was voor vandaag nog niet op.

We waren in Nederland al getipt over de Buena Vista Social Club. Daar moet je naar toe wanneer je in Cuba bent (zegt men), dus … Met de bus vertrekken we ’s avonds naar een (soort van) theater (zonder dak) voor een diner en een muzikale show. Het was geweldig … Cuba op z’n best! De leeftijden van sommigen artiesten doet vermoeden dat ze Buenavista’s van het eerste uur zijn. Een zangeres, die de leeftijd van 90 al ruim gepasseerd is, steelt de show en gooit in de finale brutaal eerst haar hoed af en daarna haar pruik om vervolgens al zingend door het publiek de zaal te verlaten. Ze is, met haar 145cm, de ‘grote’ ster van de avond. Onderweg, terug naar het hotel, barst er een flink onweer los en moeten we rennend van bus naar hotel om nog enigszins droog over te komen. Het einde van een lange, vermoeiende maar prachtige dag.

06 december: dag 4 - Havana-Viñales-Pinar del Rio
Het heeft de hele nacht geregend maar ’s morgens bij het opstaan schijnt het zonnetje al weer. Onze reis gaat vandaag richting Viñales in het westen van Cuba, bij uitstek het gebied van de tabaksplantages. Onderweg worden we door Pedro weer bijgepraat over talloze thema’s. Zo horen we waarom tabak juist in deze streek zo veel voorkomt, hoe je aan een nummerplaat kunt zien wie of wat er in een auto rijdt en hoe je aan de kleding van een kind kunt zien welke opleiding hij/zij volgt. Pedro sluit z’n praatje af met ‘Samen verder … met FOX’. We zouden het nog vaak horen. Onderweg zien we mensen langs de kant van de weg staan die proberen eigengemaakte kaas te verkopen. Bij elk dorpje dat we passeren staan mensen te liften. De mannen/vrouwen in het ‘geel’ verzorgen de regie op deze liftplaatsen. Pedro legt nog eens uit welke auto’s er móeten stoppen, welke er mogen stoppen en wie er moeten doorrijden bij zo’n liftplaats. Het is niet eenvoudig. Als de Cubanen het zelf maar begrijpen toch? We rijden door de Sierra de Rosario en stoppen bij een tabaksplantage. We zien hoe de tabaksplanten groeien, hoe de bladeren gedroogd worden en zien ter plekke hoe een sigaar gemaakt word. Natuurlijk moeten we een sigaar proberen. We nemen een paar flinke trekken … maar fan zijn we uiteindelijk niet geworden. Verder naar Viñales. Pedro belooft ons een prachtig uitzicht … we zullen zien. Langs de snelweg zien we allerhande vee gewoon los lopen … koeien, geiten, ossen en paarden. Zo af en toe steekt er iets spontaan de snelweg over. Gelukkig kennen ze in Cuba geen vangrails anders moesten ze nog kunnen springen ook. Varkens worden gelukkig uitgelaten aan een touw. Nog eventjes en we zijn bij de vallei. Eerst nog even stoppen bij ‘de grot van de Indiaan’. Daar zien we, zoals in elke grot, de overbekende stalagmieten en -tieten. Iedereen schijnt het verschil ondertussen te kennen, zelfs onze reisleider. Dat ezelsbruggetje zit er wel ingebakken: juist: tieten hangen! Met een bootje verlaten we de grot weer. Leuk … maar niet bijzonder. Onderweg in de bus hebben Pedro en Fernando een Spaans onderonsje. We merken duidelijk dat het over de ‘tieten’ gaat. Ze liggen beiden in een deuk.

We komen eindelijk aan bij Valle de Viñales. Het uitzicht is adembenemend. Pedro had niet overdreven. Een oneindige vallei met daarin enorme kalksteenformaties, mogotes genoemd. We reizen verder naar Pinar del Rio voor de overnachting. Ons beloofde hotel, met uitzicht over de vallei, is weer overboekt en we moeten wederom uitwijken. Het is al donker wanneer we op weg gaan.

dag-4---Jan-Wiggers---Cuba-Grande

Een levensgevaarlijke rit over smalle onverlichte wegen volgt. Niet gevaarlijk voor een bus, maar gevaarlijk voor de onverlichte ossenkarren, ruiters te paard en fietsers die we pas op het laatste moment opmerken. Dat we zonder ongelukken in Pinar del Rio aankomen is voor ons een wonder. Het is voor Fernando voorzichtig manoeuvreren door de smalle straten. Een overstekend balkon ziet hij over het hoofd. Slechts een luide ‘HO’ van achteruit de bus en het geluid van metaal herinnert ons aan deze aanvaring. Resultaat … slechts blikschade. Pff …. dat had slechter kunnen aflopen. Ons hotel, duidelijk minder dan wat we zouden moeten hebben, ligt op een druk kruispunt. Een tegenvaller dus. We hebben nog één wijziging te gaan. Pedro had ons dat al, met zweet in z’n handen en met knikkende knieën, op de informatiebijeenkomst laten weten. In het hotel is animatie waardoor een grote groep dames in de avonduren de beentjes van de vloer (eigenlijk: de heupen in de swing) kunnen gooien tijdens een salsa les.

07 december: dag 5 - Pinar del Rio-Cienfuegos
’s Ochtends vroeg kunnen we als groep bij het ontbijt aanschuiven want er is een tafel voor 28 personen gedekt. We hebben vandaag een reis van zo’n 400 km voor de boeg met als eindpunt Cienfuegos. De schade aan de bus valt bij daglicht mee. Over een lengte van zo’n 2 meter loopt er een grote kras over het dak van de bus. Fernando, persoonlijk verantwoordelijk voor de schade, is er nonchalant onder.

Al vroeg in de ochtend brengen we een bezoek aan een lokale sigarenfabriek. In een grote ruimte, waar zo’n 30 mensen acht uur per dag met de hand sigaren maken, wordt ons uitgelegd hoe één en ander in z’n werk gaat. Iedereen wordt geacht per dag zo’n 100 sigaren af te leveren. Maak je er meer dan ontvang je een kleine premie, maak je er minder dan krijg je -na drie waarschuwingen- ontslag. Foto’s mogen er niet gemaakt worden al is er een enkeling die het, met gevaar voor eigen leven, toch probeert. Of dit nu met privacy van de medewerkers te maken heeft of met het ‘geheime’ procedé van het sigaar maken is mij niet duidelijk geworden. Van de sigaren naar de rum, in Cuba maar een kleine stap. We zien in een klein fabriekje hoe, vanuit de houten vaten, de rumflessen gevuld worden. We zijn er net wanneer de ‘Guayabita del Pinar’ gebotteld wordt. Onderin de fles zit een vrucht van de guave. Na de rondleiding proeven we wat en besluiten een fles van deze rum, qua smaak te vergelijken met de likeur ‘43’, te kopen. Via de ‘kappersstraat’ verlaten we Pinar del Rio en maken ons op voor een lange reis.

dag-5---Jan-Wiggers---Cuba-Grande

Onderweg vertelt Pedro over de diverse vakbonden in Cuba en passeren we suikerriet- en citrusplantages, soms wel met een grootte van 50.000 ha. Grappig om te horen dat van de restanten van suikerriet papier gemaakt wordt, vooral als je zelf in Nederland bij een papierfabriek werkt. Het regent onderweg weer eens. Volgens de lokale Cubanen (en Pedro) kunnen we hiervoor ‘El Niño’ de schuld geven. “Ach” zegt Pedro “jullie zijn dat wel gewend. In Nederland regent het toch altijd”. We hebben hem maar even verteld dat dit echt wel meevalt.

Onderweg lunchen we bij een soort van dierenpark. Slangen, vogels en … marmotten. Wie herinnert zich de marmottenbaan niet uit het programma ‘De Wie Kent Quiz‘ van Fred Oster? En echt waar … je kon zowaar voor 1 CUC een marmot laten rennen naar je favoriete huisje. Vreemd toch om dat hier te zien? Op de snelweg passeren we talloze vrachtwagens, omgebouwd voor personenvervoer. Op de open laadbak zijn banken bevestigd, goed voor zo’n 20 zitplaatsen. In de openlucht, zonder gordels o.i.d. reizen mensen hier van A naar B.

Het is weer droog en het zonnetje schijnt wanneer we in Cienfuegos aankomen. Een stadswandeling leidt ons naar het centrale plein waar we weer mogen kennismaken met prachtige gebouwen en een standbeeld: vast weer de ‘vader des vaderlands’ (de enige echte). Een wandeling naar het haventje zorgt voor prachtige plaatjes van de zonsondergang.

Op weg naar ons -weer aangepaste- hotel passeren we ons beloofde hotel. We zijn teleurgesteld. Het ligt prachtig in het centrum, aan de boulevard en tegenover een paleis. Pedro maakt nogmaals excuses voor het feit dat we naar iets anders moeten, zelfs zo’n 20 km buiten het centrum. We snappen heel goed dat hij er niets aan kan doen en dat hij slechts de boodschapper is en nemen hem niets kwalijk. Pedro belt even met …. (we zullen het nooit weten) en meldt dat we samen uit eten kunnen op kosten van … Een goedmakertje? Het wordt, eerlijk is eerlijk, de lekkerste maaltijd die we in Cuba hebben gehad, maar … blijft de teleurstelling over het hotel. Het alternatieve hotel bereiken we laat in de avond. Een Russisch hotel, dat midden in een grote renovatie zit. Onze vleugel is al gerenoveerd en de kamers zijn prima. Ach weet je, het is maar voor één nacht … gelukkig

08 december: dag 6 - Cienfuegos-Trinidad
Vandaag gaat de reis naar Trinidad, volgens velen de mooiste stad van Cuba. We hebben goede zin en aan het ontbijt worden al boeiende gesprekken gevoerd. Het is gelukkig een korte reis vandaag. Pedro gooit er nog maar eens een ‘Cubaans grapje’ tegenaan en de Cubaanse wegen geven ons nogmaals een gratis Cubaanse massage, hoezeer Fernando ook z’n best doet om de gaten in de weg te vermijden. Al vroeg in de middag komen we in Trinidad aan. De bus stopt ergens in de oude wijk. Een grote groep mannen en vrouwen wacht ons op, het blijken de eigenaren te zijn van de Casa Particulars (de B&B) waar we 2 nachten zullen verblijven. We blijken gekoppeld te zijn aan Alexy van ‘Casa El Ceramista’. Samen brengen we de koffers naar ons verblijf. We hebben het getroffen: het is een prachtig onderkomen. Later die dag maken we kennis met de rest van de familie.

We wandelen terug naar de bus en het valt ons op dat dit gedeelte van Trinidad duidelijk de B&B wijk is. De casa’s zijn oneindig en nauwelijks te tellen. Van de voorkant lijken ze allemaal hetzelfde, slechts de verschillende kleuren onderscheidt ze van elkaar. Een deur en één of twee ramen (zonder glas) met tralies ervoor. Een bloemetje staat er niet voor het raam, het ziet er allemaal troosteloos uit. Je kunt bij ieder huis zo naar binnen kijken, wat we ook doen. We zien dat, hoe arm de mensen ook zijn (of niet), er overal wel een TV staat. Brommers en fietsen staan gewoon in de woonkamer. Geparkeerde auto’s in de straten zie je er niet, gewoonweg omdat ze die niet hebben. Vanachter de tralies (dus het raam) maken bewoners een praatje met passanten of buren. Ze lijken tevreden en ogen gelukkig … een vriendelijk ‘Ola’ kan er altijd af.

dag-6---Jan-Wiggers---Cuba-Grande

Met de groep maken we dezelfde middag nog, onder leiding van Pedro, een wandeling door het oude centrum. Dit centrum is in 1988 opgenomen op de Werelderfgoedlijst van de UNESCO. Terecht, want dit is wat je voor ogen had toen je over een bezoek aan Cuba begon. Smalle straatjes belegd met kinderkopjes, oude historische gebouwen, veel oude auto’s, paard en wagens en authentieke stadsdelen. Je kijkt je ogen uit. Bij een café proberen we het lokale drankje Canchanchara: rum, honing en lemon. Lekker … (ach, als er maar drank in zit). De wandeling voert ons verder langs de grootste RK-kerk in Cuba, de grote huizen van de suikerbaronnen en illustere doorkijkjes. Ook in Trinidad kun je je geld kwijt. Overal muziek, dus … overal met de pet rond. Mensen op straat weten je te vinden en vragen of je iets hebt uit te delen. Pennen, kleren, zeep of shampoo. Iedere ochtend nemen we uit ons hotel de ongebruikte zeepjes en shampooflesjes voor onderweg mee. De Cubanen zijn er gek op en we proberen het op de juiste plek terecht te laten komen. We keren terug naar onze casa en maken verder kennis met ons gastgezin: een stel van begin dertig, een zoontje en zijn vader en moeder. Gelukkig spreekt Alexy behoorlijk Engels en kunnen we ons goed verstaanbaar maken. ’s Avonds eten we met de groep in de stad en besluiten de avond bij het ‘Casa de la Musica’, het muzikale hart van Trinidad. Als we rond middernacht ‘thuis’ komen zit oma in haar nachthemd nog TV te kijken. Met een “buenas noches” groeten we haar en lopen via hun woonkamer naar onze kamer.

09 december: dag 7 - Trinidad
We worden al vroeg in de ochtend wakker door het lawaai van paarden die door de straat lopen. Om 08.00 uur is de ontbijttafel voor twee al gedekt. We hebben een vrije dag en gaan op eigen gelegenheid Trinidad verkennen. Het is (nog) niet zonnig dus valt een ritje naar het strand af en duiken we de oude stad weer in. Af en toe komen we iemand van onze groep tegen. We bezoeken een schooltje, wagen ons in een achteraf-wijkje en beklimmen de toren van het Museo de Historia Municipal. Bovenop hebben we een geweldig uitzicht op het Plaza Major en de oude stad. Tijdens de koffie worden we door het bandje gevraagd mee te spelen. Tuurlijk … dus bespeel ik, muzikaal als ik ben, de guiro en de sambaballen. Dat het weer óók in Cuba veranderlijk is blijkt uit het feit dat er een regenachtige dag voorspeld was maar het tegenovergestelde waar is: het is een prachtige dag. We slenteren verder door de stad. De beelden zijn verrassend. Een ruiter te paard, een paard en wagen die in een straatje van 4m breed probeert te keren op de weg. Het is lastig om te beschrijven welke indrukken je hier krijgt te verwerken. Je kijkt vooral om je heen …. en GENIET! We komen wat mensen uit onze groep tegen en besluiten te gaan lunchen op de plek waar we ’s ochtends nog koffie hadden gedronken. Het feest begint opnieuw … meespelen met het bandje. Gewoon gek doen. Hans en ik vragen de band of zij ons willen begeleiden bij het zingen van een Nederlands nummer. Ze vinden het prima. We doen ‘Oerend hard’ van Normaal. Ze vinden het geweldig en zingen hard ‘Oeh oeh oeh oeh ….’ mee. De andere gasten zitten met gefronste wenkbrauwen. Is het zo slecht? De collecte achteraf levert weinig op.

We lopen richting onze casa maar nemen een route door een ietwat armere wijk. We blijven staan bij een groepje Cubanen die, zittend op de stoep, een partijtje Domino spelen.  Verderop spelen een aantal jongeren een partijtje voetbal, op blote voeten en met een bal die lek is.

dag-7---Jan-Wiggers---Cuba-Grande

Om 20.30 uur schuiven we bij ons gastgezin aan voor het diner. We hadden gevraagd of we samen met de familie konden eten. Erg ongebruikelijk volgens Alexy, meestal eten de gasten een uur voordat het gezin zelf eet. Hij vindt het een geweldig idee. In de drie jaar dat Alexy deze casa runde had nog nooit iemand dit voorstel gedaan. Eigenlijk wel raar, vinden we. “Wat willen jullie eten?” vroeg Alexy gisteren nog. Ik zocht wanhopig naar de juiste Engelse vertaling van “wat de pot schaft”, maar kwam niet verder dan ”We would like to eat what you eat”. De boodschap was duidelijk. Op het menu staat die avond bruine rijst met zwarte bonen, een saladeschotel, yucca, kip … en een Cubaanse flan als toetje. Het is heerlijk en we bedanken de kok. Het wordt een geweldige avond. Tot 23.30 uur zitten we samen aan tafel en bespreken alles wat er maar ter tafel komt, gebruik makend van handen en voeten. Ook al spreekt Alexy redelijk Engels, de rest van de familie echter geen woord.

10 december: dag 8 - Trinidad-Camaguey
’s Morgens nemen we afscheid van het gezin en krijgen nog een geluksketting voor beiden, een fles rum en twee eigengemaakte stenen bekers mee (waar we eerder nog de Canchanchara uit gedronken hadden). Hij is namelijk, naast z’n staatsbaan als ICT-er, ook nog pottenbakker en blijkt deze zelf gemaakt te hebben. Een recept om dat lokale drankje te maken mag natuurlijk niet ontbreken.

Vandaag gaan we onderweg naar Camaguey, de plaats van de fietstaxi’s en stenen kruiken. De eerste tussenstop komt vrij snel: Manaca Iznaga. Dit gebied is bekend om z’n plantages waar vroeger slaven tewerkgesteld werden. Vanaf een hoge toren, waarvandaan vroeger de wachters de slaven in de gaten hielden, kijken we uit over het gebied. We hadden kinderkleertjes en dameskleding meegenomen uit Nederland om uit te delen. Op advies van Pedro delen we het uit in dit arme plaatsje. Het is echter erg lastig om het juiste moment en de juiste mensen te kiezen., maar hopen dat het uiteindelijk goed terecht gekomen is. Onderweg passeren we een basisschooltje en besluiten te stoppen. Ze hebben pauze en spelen buiten het ‘1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 … wie mag ik een kusje geven’. Ik mag een rondje meedoen. Mijn vinger wijst op een klein meisje. Wat nu? Zoentje? Ik besluit haar een pen te geven. Verbouwereerd neemt ze het, na goedkeuring van de juf, aan. Ze mocht nu draaien en … haar vinger wijst op mij en krijg ik toch nog een kus(je).

dag-8---Jan-Wiggers---Cuba-Grande

We vervolgen onze reis. Pedro vertelt onderweg over de voedselbonnen, het (gratis) onderwijs en gezondheidszorg en de manieren waarop Cubanen een woning kunnen krijgen. Heel erg interessant en compleet anders dan bij ons. We doorkruisen een agrarisch gebied waar yucca, uien, ananas, rietsuiker, knoflook, mango, banaan en papaja wordt verbouwd c.q. geteeld. Ook in dit deel van Cuba wordt er gelift ... op dezelfde manier als eerder beschreven. We zien mensen staan die, wapperend met geld in de hand, proberen de aandacht te trekken van een auto, vrachtwagen of bus, in de hoop eerder aan de beurt te zijn en daarmee de rij te ontvluchten. We kunnen vanuit de bus niet goed zien om hoeveel geld het gaat. Er zijn nog steeds veel oude auto’s op de weg. Van roetfilters hebben ze in Cuba nog nooit gehoord. Wolken rook komt er uit de uitlaten, en het is nog zwart ook. We passeren Florida (het plaatsje dan) en zien langs de kant van de weg steeds vaker mensen staan die hun waar aanprijzen. Kaas, vis, knoflook of uien zijn onderweg ruimschoots te koop. Vlak voor Camaguey is niet alleen de rook zwart, ook de lucht neemt donkere kleuren aan. Het duurt maar even en het water komt met bakken uit de lucht. Ons geplande tochtje door de stad met de fietstaxi dreigt in het water te vallen maar Pedro houdt moed. Tevergeefs … het blijft regenen en er wordt besloten de tocht naar de volgende ochtend te verplaatsen. Ons hotel staat in de winkelstraat van de stad. De straten in Camaguey lopen als een wirwar door de stad. Geen straat is recht en geen enkele hoek is 90 graden. “Kijk uit dat je niet verdwaalt” waarschuwt Pedro ons. We besluiten in ons hotel te blijven waar we ’s avonds in het zwembad op de binnenplaats getrakteerd worden op een dans- en zwemshow. Je raadt het al … met collecte achteraf!

11 december: dag 9 - Camaguey-Santiago de Cuba
Het is droog, lekker weer en we gaan op pad voor de uitgestelde fietstocht door de stad. Met zweet op het voorhoofd (en de rest) fietst onze chauffeur met ons door de stad. We stoppen bij het standbeeld van Vicente Garcia (ook weer zo’n generaal tijdens de revolutie) en later bij een pleintje waar een aantal beeldhouwwerken staan van een lokale kunstenares. De mensen die model hebben gestaan voor de beelden kun je soms spotten op het plein. Ze zijn niet beroerd om samen met hun evenbeeld voor je op de foto te gaan … tegen een kleine vergoeding natuurlijk. Op het pleintje zit een vrouw op de trap voor haar huisje. Naast haar zit haar hondje, potsierlijk verkleed als een Barbie pop. Twee huizen verder zien we een kind met een sigaar in zijn mond. Tja …. ‘jong geleerd is oud gedaan’ zal ik maar zeggen. Nog een stukje fietsen en ook deze tocht zit er weer op. Pedro zorgt er weer voor dat de fietsers een tip uit de fooienpot krijgen. Wij doen het af met een ‘thank you’.

dag-9---Jan-Wiggers---Cuba-Grande

We vervolgen onze reis en stoppen in Bayamo voor de lunch en voor een sanitaire stop. De keuze tijdens de lunch lijkt in heel Cuba slechts te bestaan uit een broodje ham , -kaas , -ham/kaas of -kip. Het bezoek aan het toilet biedt ook al weinig verrassends: eerst langs de toiletdame (waar je 10 cent op het schoteltje legt). De CUC die er al op ligt maakt weinig indruk. Er zit geen slot op de deur en de hoogte is duidelijk niet gemaakt op de lengte van Europeanen. Je hebt dus altijd inkijk, laat ik het maar zo omschrijven. Je billen vegen mag, maar je papiertje, dat je vooraf van de toiletdame hebt gekregen, mag niet doorgespoeld worden maar moet in de prullenbak. Doorspoelen werkt ook vaak niet. Bij het verlaten van het toilet spoelt de toiletdame met een emmer water het toilet door. Ik begin nu de CUC te begrijpen die op het schoteltje lag. Mijn 10 cent ligt er al niet meer, de CUC nog wel.
Iedereen, in het bijzonder de vrouwen, verlangt wat betreft de sanitaire voorzieningen, al weer naar huis.

Eind van de middag arriveren we in ons meest oostelijke verblijf … Santiago de Cuba. We passeren de afslag Guantánamo … het enige dat we zien van deze Amerikaanse legerbasis. Het verkeersbord, verder heel weinig te vinden in Cuba, geeft aan dat het nog maar 77 km is. We stoppen bij een bank waar iedereen de kans krijgt opnieuw geld te wisselen. Pedro adviseert wederom € 300,-- p.p. te wisselen. We schatten het iets anders in en wisselen wat minder om. Ons hotel ligt 1½ km buiten de stad en heeft een mooi zwembad. We besluiten om met een kleine groep (10 personen) ’s avonds de stad in te gaan om te eten. De rest blijft (zoals vaker) in het hotel om daar aan te schuiven bij het diner. Er worden 3 taxi’s geregeld. Met handen en voeten wordt aan de chauffeurs uitgelegd dat we allemaal naar dezelfde plek in de stad gebracht willen worden. We stappen met 4 personen in de eerste- en met 4 personen in de tweede taxi. We gaan op pad richting het centrum. De afspraken zijn goed gemaakt …. dachten we. De eerste taxi arriveert op het afgesproken plein. Het is wachten op de rest. Het duurt … en het duurt. Uiteindelijk arriveert de tweede, en even later ook de laatste taxi met de laatste 2 vrouwen. Enigszins overstuur stappen de dames uit en beklagen zich over het feit dat ze met tweeën overgeleverd waren geweest aan de grillen van een Cubaanse chauffeur. De route naar het plein via donkere steegjes zorgde in de hoofden van de dames voor doemscenario’s. Gelukkig geheel onterecht … achteraf gezien. We beloven beterschap en zouden beter op onze dames letten. We genieten daarna van een heerlijke maaltijd op het terras van hotel Plaza, met uitzicht over het plein. We besluiten na het diner naar het dakterras te gaan waar een Cubaanse avond gehouden wordt … met live muziek: een band die onlangs nog een Latin Grammy had gewonnen. Er wordt volop gedanst (en hoe): jonge mannen met oudere vrouwen, oude mannen met jonge meisjes. Mmmm …. vreemd … maar dansen kunnen ze wel. Wij trouwens wat minder, voor Cubaanse begrippen dan.

12 december: dag 10 - Santiago de Cuba
We brengen een bezoek aan de Basílica del Cobre, een bekend bedevaartsoord in Cuba. Van heinde en verre komt men naar hier om de zwarte mandonna te eren. We zien de kerk al in de verte liggen, maar stoppen toch alvast even voor een foto. De kerk ligt prachtig op een heuvel, verscholen tussen het groen. In een kraampje naast de weg hebben ze van alles te koop: Maria beelden, zonnebloemen, kaarsen én … stenen. Geen gewone stenen hoor, geluksstenen.  Uit de nabijgelegen kopermijn zegt men. Het zou gezondheid en rijkdom brengen. Jaja, het zal wel … we vragen ons dan wel af waarom de mensen in Cuba zo arm zijn. We raken niet overtuigd van de werking van de gelukssteen, maar we kopen wel twee kaarsen om in de kerk aan te steken voor onze dierbaren. We (eigenlijk Fenny) doen dat vaker wanneer we in een kerk op bezoek zijn. Terug in de bus krijgen we alsnog een steentje. Theo heeft er één extra gekocht en geeft ‘m aan ons. Wellicht heeft het dezelfde eigenschappen als een gekregen Boeddha. We hebben ‘m toch maar op ons nachtkastje gelegd. Je weet het tenslotte maar nooit … haha. In de kerk vindt net een grote doopdienst plaats. Hen stoort de stroom aan toeristen totaal niet.

Op de terugweg naar het centrum van Santiago passeren we het 16 meter hoge ‘Monument General Antonio Maceo’. We maken een korte fotostop. In het centrum aangekomen maken we een korte stadswandeling met als eindstation het plein waar we gisteravond nog geweest zijn. Het is uitkijken geblazen, want de talloze motoren maken het verkeer in de stad best wel gevaarlijk. Zij fungeren als taxi. Een extra helm aan het stuur betekent dat de taxi ‘vrij’ is. Tijdens de wandeling zien we o.a. het Bacardi museum (alleen van buiten). Bacardi, van oorsprong een Cubaans merk maar nu niet meer te vinden in Cuba. We zijn een paar uur vrij en wandelen naar de haven in de hoop daar vertier te vinden. Er is niets te beleven. Dat is in Nederland toch wel anders. We constateren dat er eigenlijk weinig meer te beleven is dan we al gezien hebben. Met de bus vertrekken we weer naar ons hotel.

We besluiten een lekkere duik te nemen en te werken aan ons vakantiekleurtje. Tot dan toe is daar nog maar weinig van terecht gekomen gezien de lange reisdagen en het ietwat wisselvallige weer. Echter … na een paar uur trekken donkere wolken samen en barst er wederom een kort, maar hevig onweer los. We schuilen achter de bar en zetten op het zingen van ‘ Het dondert en het bliksemt’, samen met het personeel, de polonaise in. Achter de bar staat de TV aan. We zien dat het in Havana groot feest is: het eerste Amerikaanse vliegtuig is geland in Cuba. Het begin van de invasie? We blijven in ons hotel voor het diner.

13 december: dag 11 - Santiago de Cuba-Sancti Spiritus
Dag 11, de langste reisdag. We hebben 550 km voor de wielen, in principe de weg terug die we twee dagen geleden hebben gereden. We plannen een rustdagje in, zo ook Pedro. Hij vertelt snel nog even iets over het partijenstelsel in Cuba. Cuba kent één partij met één kandidaat. En dan zijn er nog verkiezingen ook, iets dat we niet echt begrijpen. Pedro, over het algemeen goed op de hoogte van de Nederlandse gewoonten, vertelt vol trots te weten dat we in Nederland wel 5 partijen hebben. We helpen ‘m weer uit de droom en zeggen ‘m dat dat er wel 30 kunnen zijn.

Tijdens onze reis passeren we talloze spoorlijnen maar hebben nog geen rijdende trein kunnen spotten tot … jawel … een trein … en het rijdt ook nog. Pedro is volledig in extase. Hij had er nog nooit één zien rijden. Gelukkig maar, want een overgang met spoorbomen of met een lamp (hoe klein dan ook) hebben we onderweg niet gezien. Dat scheelt toch een hoop ongelukken. Onder de indruk valt hij daarna in slaap, net als velen van ons. Het is ‘m gegund … en het is ook wel eens lekker die rust. Ik blijf om me heen kijken en geniet van de omgeving. Boven de weidse velden cirkelen aasgieren. Ze zijn op zoek naar prooi. De koningspalmen steken hoog boven het landschap uit. Ze geven de koeien, geiten en paarden slechts weinig beschutting tegen de zon. Plots houdt de snelweg op en zitten we op een zandweg. “Schuld van de Russen”, zegt Pedro, “het geld was op”. Een stukje verder verlaten we het zand weer en vervolgt de snelweg z’n weg. We komen aan in Sancti Spiritus, een -voor Cubaanse begrippen- moderne plaats. Het is winterfeest in de stad, en wij zitten er middenin. Ons hotel ligt aan het centrale plein: the place to be. We hebben een prachtige kamer met een Romeo & Julia balkon. We gaan zelf even op verkenning uit. We waren getipt over een bijzondere brug, één uit 1825, gebouwd in middeleeuwse stijl met terracotta stenen. Inderdaad … een prachtige brug. Door de weerspiegeling in het water is het werkelijk een fotogeniek plaatje. Het is druk in de stad en er is zowaar een soort-van-popconcert waarbij het zwart ziet van de mensen. Op nog geen 100m vinden we een gezellig restaurantje voor ons cluppie van tien. We zijn de enigen. Geen muziek, maar voor ons geen enkel probleem om dat gemis aan geluid te compenseren met onze herrie. Ter plekke verbeteren we nog snel even het Cubaanse record lege-Cristal-bierblikjes stapelen. Dat record staat nu op 12 blikjes. Het personeel staat er bij en kijkt er naar: gekke Hollanders!

14 december: dag 12 - Sancti Spiritus-Santa Clara
De volgende dag hebben we een valse start. De bus heeft een lekke band. Al snel staat de servicedienst bij de bus om het wiel te wisselen. Eigenlijk zijn alle tourbussen in het bezit van de staat, zo ook dus de servicebedrijven. De communicatie gaat daardoor lekker snel. Communicatie … dat is iets wat chauffeur en reisleider schijnbaar met de paplepel wordt ingegoten. Onderweg wordt er geen bus gepasseerd zonder te groeten. Het lijkt wel of iedereen elkaar kent. De reparatie geeft ons nog even de tijd om een wandeling door de stad te maken bij daglicht. Op het plein, waar het gisteren nog overvol stond, herinnert weinig meer aan het concert. Slechts het podium staat er nog. Een schoenpoetser probeert wat extra peso’s te verdienen. De belangstelling voor glimmende schoenen is groot. Met een uur vertraging vertrekken we naar de voorlaatste stop. Fernando laat vol trots de oorzaak zien van de lekke band: een spijker van zo’n 4cm lang. Weinig aan te doen dus … maar wel snel verholpen. Gelukkig hebben we dit keer maar een rit te gaan van 85 km. Ook wel eens lekker.

Santa Clara … een stad met een geschiedenis. We stoppen bij het monument ‘Tren Blindado’. Een aantal wagons, waarin militairen van Batista werden vervoerd, staan hier opgesteld. De laatste opmars van hem werd hier door Che Guevara (en z'n troepen natuurlijk) gestopt door het opblazen van de spoorlijn en dat betekende definitief de aftocht van Batista en kwam de macht over Cuba in handen van Fidel Castro.

dag-12---Jan-Wiggers---Cuba-Grande

We reizen meteen door naar ons hotel, een prachtig complex met vrijstaande huisjes. Het is prachtig weer en ze hebben een prachtig zwembad. We nestelen ons op een ligbed aan het zwembad en nemen een lekkere cocktail. Genieten dus. En dit keer geen verwachte- of onverwachte buien. Bij het diner gooien we even in de groep op welke wijze we Pedro en Fernando kunnen/moeten bedanken. De meningen verschillen nogal maar uiteindelijk komen we toch tot een gezamenlijke aanpak. Met het inzamelen van het geld wordt nog dezelfde avond een begin gemaakt.

15 december: dag 13 – Santa Clara-Varadero
We staan om 09.30 uur al bij het monument van Che Guevara in Santa Clara. Een imposant beeld van hem trekt de aandacht. Een brief, geschreven door hem toen hij Cuba verliet, staat in het Spaans afgebeeld op een sokkel. Onder het monument bevindt zich het mausoleum en het museum. In het mausoleum liggen de lichamen van ‘El Che’ en 36 van z’n medestrijders opgebaard. Gelukkig zijn we op tijd en staan nagenoeg vooraan in de rij. Kom je later dan krijg je te maken met wachttijden van meer dan een uur. Het is verboden om binnen, op wat voor manier dan ook, opnames te maken. We nemen geen enkel risico om het te proberen. Het zou zomaar ons verblijf op Cuba voor onbepaalde tijd kunnen verlengen. Slechts fluisteren is binnen toegestaan. De serene rust binnen in het mausoleum en de vele foto's maken indruk, zeker nu we door de verhalen van Pedro (bijna) alles weten over de geschiedenis van Cuba.

dag-13---Jan-Wiggers---Cuba-Grande

We beginnen aan de laatste etappe van onze rondreis: nog 270 km te gaan naar het tropische schiereiland Varadero. Onderweg zien we hoe boeren langs de weg met hun kapmes (machete) het hoge gras te lijf gaan. We gaan er van uit dat het eten voor de eigen veestapel is en niet dat het de lokale plantsoenendienst is. Niet veel later zien we rookpluimen. De berm staat in de brand. Volgens Pedro zijn hier luie (!!) ambtenaren aan het werk die het gras liever afbranden dan het te maaien. Bij de laatste tussenstop neem ik de microfoon en bedank, namens de groep, in een persoonlijke toespraak onze chauffeur en reisleider. Beiden krijgen een enveloppe met (ruime) inhoud uitgereikt.

Na een rit van 3 uur draaien we het schiereiland op. Nog 20 km, want ons hotel ligt op het uiterste puntje: Melia Peninsula. We krijgen nog één keer ons welkomstdrankje, Pedro regelt voor de laatste keer de sleutels en Fernando haalt voor de laatste keer onze koffers uit de bus. We bedanken allen persoonlijk beide heren en zwaaien ze uit. We gaan meteen, nadat we geïnstalleerd zijn, lunchen. We zijn nog net op tijd. In het restaurant vinden we een overdaad aan eten. Dit heeft helemaal niets meer met Cuba te maken … maar wel lekker. Het is een prachtig resort, all-inclusive, met prachtige- op zichzelf staande gebouwen, twee prima zwembaden, drie a-la-carte restaurants (ook inclusief, maar wel even vooraf reserveren) en met iedere avond live muziek of een show in het theater. We nemen een kijkje aan het strand. De zon gaat bijna onder. Het zeewater is warm, het strand wit en zacht. Een (gratis) drankje bij de bar op het strand is snel gehaald. Hier vermaken we ons nog wel een paar dagen.

16 december: dag 14 - Varadero
In principe zijn we vrij om te doen wat we willen. Er is nog wel een mogelijkheid om een boottocht te maken naar een onbewoond eiland, inbegrepen bij deze reis. Voor de meesten van ons is morgen de terugreis. De meesten van hen kiezen er voor om niet mee te gaan en een dagje rust te nemen. Wij gaan wel mee … gratis hè? De bus die ons naar de boot moet brengen is een uur te laat. We maken ons zorgen en zoeken alvast naar het telefoonnummer, maar …. daar is de bus gelukkig. Bij de haven aangekomen blijkt dat het geen boot is maar een catamaran, helemaal gereserveerd voor onze groep die voor dit uitstapje nog maar bestaat uit 14 personen. Lekker toch? De zee is rustig en onderweg wordt het anker uitgegooid om te gaan snorkelen. Okay, er zitten wel wat leuke gekleurde vissen die in een aquarium niet zouden misstaan maar koraal is in geen velden of wegen te bespeuren. We varen snel verder, tenslotte moeten we het uurtje tijdverlies nog ergens goedmaken. Plots valt ons oog op een groep dolfijnen. De stuurman stuurt snel bij en we zien de dolfijnen een tijdje met onze boot mee zwemmen. Een zeer bijzondere ervaring. Een cadeautje noemt Fenny dat.

Het onbewoonde eiland komt in zicht. Een tropisch strand, een mangrovebos, palmbomen, hangmatten, leguanen, pelikanen en bosratten. We voelen ons even Robinson Crusoë … of Vrijdag (en dat op een woensdag). Een heerlijke schaal paella, hoe kan het ook anders, staat er als lunchgerecht voor ons klaar. We laten ons de rijst en vis goed smaken. Na een paar uur luieren varen we terug en kijken uit naar nieuwe groepen dolfijnen. Helaas, het kan niet altijd feest zijn. Terug in het hotel vertellen we -heel graag- aan de achterblijvers wat ze allemaal gemist hebben. We zien de teleurstelling op hun gezichten, vooral wanneer we ook nog eens de foto’s laten zien.

dag-14---Jan-Wiggers---Cuba-Grande

17-18-19 december: dag 15-16-17 - Varadero
We zwaaien vandaag 18 mensen van onze groep uit. We wisselen nog snel even € 100,-- binnen de groep want we dreigen net tekort te komen. Voor de achtergebleven tien van onze groep, die een verlenging hadden bijgeboekt, wordt het nu drie dagen uitrusten. Niets moet … alles mag. Het werd vooral niets doen. Veel is er niet meer te vertellen. We hebben ons tegoed gedaan aan (te veel) eten, (te veel) drinken, zon, zee en strand. Met een open dubbeldekker zijn we nog even naar de stad geweest om wat souvenirs in te slaan. We zien onderweg nog een herinnering aan Engelands bekendste band: een echt Beatles café. We pakken een drankje op het terras en genieten een half uur van alleen maar Beatles muziek.

De lange broek is deze vakantie toch nog uit de koffer te komen. Deze was namelijk verplicht wanneer je in het a-la-carte restaurant wilde eten. Toch goed dat we er eentje meegenomen hebben. Voor de temperatuur was het echt niet nodig, gelukkig maar.

dag-16---Jan-Wiggers---Cuba-Grande

20 december: dag 18 - Varadero-Amsterdam
Ook voor ons zit de vakantie er op. In het hotel worden de laatste CUC’s terug gewisseld naar Euro’s. We worden uitgezwaaid door ‘høkers’ Hans en Angela. Zij blijven nog 3 dagen. We maken de laatste busreis naar Havana en komen ruim op tijd op het vliegveld aan. Onze paraplu laten we in de bus liggen. Jammer genoeg past dit aandenken niet in de koffer. Misschien heeft een volgende toerist er nog iets aan. Tenslotte ... het regent zo vaak in Cuba .
Na de douane kunnen we weer met euro's betalen wat niet slecht uitkomt: we hebben nog precies 2 CUC over. De vlucht terug naar Nederland gaat een stuk sneller dan de heenweg en in 8½ uur zijn we terug op Nederlandse bodem, eerder dan verwacht zelfs. Het is ondertussen 21 december en zijn dus mooi op tijd terug voor de Kerstdagen. Nu nog de jetlag verwerken en we zijn er weer klaar voor. We kijken de post door en onze blik valt op de Catalogus 2016 van FOX. Toch maar even kijken … oriënterend natuurlijk. We kijken terug op een geweldige vakantie maar wel realiserend dat er veel mooiere reizen zijn. We hebben zoveel prachtige reisverhalen gehoord. Er ligt nog een wereld aan reizen voor ons.

Samenvattend … het is geworden wat we er van verwacht hebben. Onderweg de verhalen over Cuba, de plaatsen, de auto’s, de sfeer, de mensen …. Het lange reizen stond je soms wel eens tegen. Het eten was -boven verwachting- goed. De middenklasse hotels waren beter dan verwacht en de bedden uitstekend. Water was er altijd, ook warm … al kon het wel even duren. De mensen zijn over het algemeen arm en vriendelijk. Het vragen om geld begint wel eens te vervelen. De muziek is heerlijk al zou je af en toe wel eens iets anders willen horen. De reisleider en chauffeur waren geweldig. Je merkt wel dat Pedro in dienst is van de staat en met een bepaalde opdracht het veld in wordt gestuurd. Hij is trots op z’n land en vertelt er met veel passie over. Volgens Pedro is het nog nooit zo druk geweest in Cuba. Wij vonden het enorm meevallen. Voorlopig heeft Cuba nog een hoop werk te verzetten. Gezien de stroom aan toeristen die men kan gaan verwachten in de toekomst zal men hard aan de bak moeten om meer accommodaties te creëren. De overboekingen, waar we nu al mee geconfronteerd werden, lijken een trend te gaan worden in de nabije toekomst. Zeker wanneer Cuba opengesteld wordt voor Amerikaanse toeristen. Dan heeft Cuba echt een probleem. We hebben in ieder geval een goede keuze gemaakt door NU te gaan. Het kan snel wel eens heel anders zijn in Cuba.

Cuba … een bijzonder land, maarrrr … un país donde no todo es lo que parece (een land waar niet alles is wat het lijkt)

Tot ziens in …...........................................................................

Waardeer dit reisverslag

De waardering is een leidraad en heeft geen invloed op de plaatsing van het verslag!

Terug naar boven