IJsland informatie

Landeninformatie IJsland

Dramatische landschappen vol gletsjers en vulkanen, eeuwenoude sagen en avontuurlijke activiteiten – IJsland is voor velen een droombestemming. Maak kennis met dit fascinerende en betoverend mooie eiland van Noord-Europa.

Bevolking, taal en cultuur

IJsland heeft ongeveer 350.000 inwoners, van wie meer dan de helft in de hoofdstad Reykjavik woont. De rest van het land is dus erg dunbevolkt. De meeste IJslanders stammen af van Noren die zich op het eiland vestigden, of van Ierse en Schotse tot slaaf gemaakten die in de negende eeuw naar IJsland werden gebracht. Tot in de twintigste eeuw waren er amper mensen die naar IJsland migreerden, waardoor de bevolking erg homogeen bleef. 

Zo’n zeventig procent van de bevolking van het eiland is aanhanger van de Evangelisch-Lutherse Kerk van IJsland. Daarnaast zijn er nog minderheden die vrije kerken, de rooms-katholieke kerk of een lokale religie aanhangen. Zo’n twintig procent van de IJslandse bevolking is niet gelovig. De officiële taal op IJsland is het IJslands, een Noord-Germaanse taal die ontwikkelde uit het Oudnoors. Het Engels wordt door de meeste IJslanders gesproken als tweede taal.

De IJslandse cultuur bevat veel eeuwenoude tradities, die – door de geïsoleerde ligging van het eiland – weinig invloeden van buitenaf hebben gezien. Het land heeft bijvoorbeeld een lange literaire traditie, beginnend met de IJslandse saga’s. Deze verhalen werden eeuwenlang mondeling verteld, maar werden in de dertiende eeuw opgeschreven. Ook verschillende hedendaagse schrijvers uit IJsland hebben internationale bekendheid verworven met hun literatuur of poëzie.

Bovendien staan IJslanders bekend om hun gezonde levensstijl. Relatief gezien sporten IJslanders veel en zijn zij erg gezond. Handbal, golf, voetbal, paardrijden, zwemmen en atletiek zijn een aantal van de populairste sporten. Veel inwoners van IJsland brengen graag tijd door in de natuur om te wandelen, bergen of gletsjers te beklimmen, of te skiën. 
 

Geschiedenis, economie en politiek

De gedocumenteerde geschiedenis van IJsland begint bij de komst van de Vikingen uit het noordwesten van Europa – met name Scandinavië en de Britse Eilanden. Dit vond plaats rond de negende eeuw, wat betekent dat IJsland pas erg laat door mensen werd bewoond. In 930 hadden de bewoners al een regering opgericht, genaamd de Althing. Dit staat bekend als een van de oudste voorbeelden van een parlement ter wereld.

In de tiende eeuw kwam het christendom naar IJsland, mede door invloeden van de Noorse koning Olaf Tryggvason. Hoewel IJsland een lange tijd onafhankelijk bleef, werd het eiland in de dertiende eeuw ingelijfd door Noorwegen. Noorwegen werd vervolgens bij Zweden gevoegd en daarna ook bij Denemarken onder de Unie van Kalmar. Deze Unie viel uit elkaar in 1523, waarna IJsland door de Denen geregeerd werd. In de zeventiende en achttiende eeuw ging de economie van IJsland sterk achteruit door een handelsmonopolie van Denemarken. Een groot deel van de IJslandse bevolking stierf door armoede en door een serie natuurrampen op het eiland. 

Er groeide een steeds sterkere onafhankelijkheidsbeweging in IJsland. Na de Eerste Wereldoorlog verkreeg IJsland soevereiniteit. Toch deelde het land nog het koningshuis met Denemarken. Tegen het einde van de Tweede Wereldoorlog verbrak IJsland alle banden met Denemarken en werd een republiek uitgeroepen. Na de Tweede Wereldoorlog was IJsland een van de oprichters van de VN en de NAVO. 

De economie van het land groeide vanaf dat moment in rap tempo, onder meer dankzij visserij. Hoewel IJsland sterk getroffen werd door de economische crisis in 2008-2011, heeft het land de laatste jaren een goed herstel gemaakt. Een van de grote redenen daarvan is een sterke toename in toerisme. De politiek van IJsland staat bekend als vooruitstrevend op het gebied van vrouwenemancipatie, LHBTI-rechten en klimaatbescherming.
 

Klimaat

Vanwege de noordelijke ligging van IJsland (deels op de poolcirkel) heeft het eiland voornamelijk een toendraklimaat. Dit betekent dat de gemiddelde temperatuur van de koudste maand van het jaar onder de -3 °C ligt. In de warmste maand van het jaar ligt de gemiddelde temperatuur tussen de 0 °C en 10 °C.

Langs de zuidkust van IJsland zijn er gebieden waar sprake is van een koel zeeklimaat. Hier kan de zomer warmer ­– en de winter milder – zijn dan in de rest van het land. Het weer kan in IJsland snel omslaan en erg variëren afhankelijk van regionale omstandigheden. In de winter komen plotselinge sneeuwstormen regelmatig voor.


Natuur

IJsland heeft een fascinerende geografische ligging. Het noordelijke deel van het eiland ligt op de poolcirkel, en dwars door het midden lopen breuklijnen van tektonische platen. Hierdoor worden de landschappen op het eiland gedomineerd door een groot aantal gletsjers en actieve vulkanen. Dit dramatische uiterlijk is misschien wel de voornaamste reden dat zo veel mensen deze bestemming willen verkennen.

Alleen al langs de Gouden Cirkel, een rondreis van 300 kilometer die begint in Reykjavik, zijn onvergetelijke natuurverschijnselen te zien. Het bekendst is waarschijnlijk de geiser Strokkur, die elke vijf tot tien minuten een straal water omhoog spuit. Een ander adembenemend gezicht is Gulfoss, een enorme waterval die trapsgewijs een kloof in stroomt. In nationaal park Þingvellir is de scheur te zien tussen de tektonische platen waar IJsland op ligt. Ook ligt hier het gebouw van het nationale parlement van IJsland, dat ruim duizend jaar geleden werd gesticht. 

IJsland staat bekend als een van de beste plekken in Europa om walvissen te spotten. Zes verschillende walvissen en dolfijnen komen voor in de wateren rond het eiland, zoals de orka, de bultrugwalvis en de blauwe vinvis. Zowel in de zomer (bultrugwalvissen) als in de winter (orka’s) is het mogelijk deze indrukwekkende zeewezens te spotten.

Wie de hele dag op avontuur is in de IJslandse landschappen, kan vervolgens genieten van de geothermische baden waarin de IJslanders ontspanning vinden. Deze waterbronnen worden op natuurlijke wijze door de vulkanische omgeving opgewarmd. Het is de gewoonte om een periode in het warme bad af te wisselen met een duik in de ijskoude zee. De gemiddelde IJslander doet dit zonder een kik te geven!