Rusland informatie

Landeninformatie Rusland

Van ijskoude toendra tot enorme bossen, van de dramatische pieken van de Kaukasus tot de betoverende straten van Moskou – Rusland is een gigantisch land waar ontzettend veel te beleven valt. Lees hier over de fascinerende geschiedenis, de unieke natuur en de gastvrije bevolking van deze bestemming.

Bevolking, taal en cultuur

Met ruim 145 miljoen inwoners heeft Rusland een van de grootste bevolkingsaantallen ter wereld. Ruim 80 procent van deze mensen heeft de Russische etniciteit. Daarnaast zijn er meer dan 150 etnische minderheden en inheemse volken in het land, zoals de Tataren, de Oekraïners en de Tsjetsjenen. Veel van deze volken leven bij elkaar in (soms autonome) republieken binnen de Russische federatie. 

De etnische Russen stammen af van de Oostelijke Slaven, die zich vanaf de zesde eeuw over steeds grotere delen van het westelijke deel van Rusland verspreidden. Deze vroege Russen geloofden in Slavische mythologie, een natuurreligie, en werden cultureel beïnvloed door Scandinavische volkeren en de nomadische stammen die in de zuidelijke steppen leefden. Vanaf de tiende eeuw werd het toenmalige Kievse Rijk bekeerd tot het orthodox christendom, wat een grote invloed zou hebben op de ontwikkeling van de Russische cultuur.

De officiële taal in Rusland is het Russisch, een Slavische taal met een Cyrillisch schrift. Deze taal wordt niet alleen in Rusland gesproken, maar ook door bewoners van de voormalige Sovjet-landen eromheen. Het Russische volk staat bekend om de gastvrije cultuur. Gasten worden over het algemeen verwelkomd met het beste eten en een flinke hoeveelheid wodka. Belangrijke Russische gerechten zijn soepen, die zowel warm als koud gegeten worden, zoals borsjtsj en sjtsji. Verder vormen knoedels, aardappelen en pap een basis voor veel gerechten uit de Russische keuken.

Rusland heeft een lange geschiedenis van beeldende kunst, muziek, dans en handnijverheid. Een aantal culturele aspecten, zoals de balalaika, het Russisch ballet en de matroesjka, zijn wereldwijd beroemd. Andere culturele gewoonten en uitingsvormen zijn juist amper bekend bij niet-Russen. Volksmuziek en de bijbehorende dansen zijn nog erg populair in het land.

Natuur

Van de ijskoude toendra van Siberië tot de steppen in het zuiden en van uitgestrekte wouden tot de pieken van de Kaukasus: er zijn maar weinig landen ter wereld die beschikken over zo veel ongerepte natuur als Rusland. Het gigantische landoppervlak bevat een onvoorstelbare variatie aan landschappen en een bijzonder grote diversiteit van flora en fauna.

Zo’n 70 procent van het Russische landoppervlak is bedekt met bomen. In het land ligt daarmee ongeveer een vijfde van ’s werelds bossen – meer dan in elk ander land ter wereld. Deze uitgestrekte wouden bestaan uit een grote variatie van boom- en plantensoorten, zoals dennen, sparren en lariksen in de noordelijke taiga. Hoewel het klimaat in dit natuurgebied erg guur en koud is, bieden de naaldwouden een belangrijke leefomgeving voor vogels en een aantal zoogdieren.

In het zuidwesten en zuidoosten van het land liggen gematigde loofbossen en gemengde bossen, waar weer heel andere dier- en plantensoorten voorkomen. Omdat het klimaat hier milder is, leven er meer zoogdieren, waaronder erg zeldzame soorten als de Amoerpanter en Siberische tijger. 

Vanwege het ijskoude arctische klimaat groeit en leeft er maar weinig in het absolute noorden van Rusland. Deze regio bestaat voornamelijk uit toendra, een natuurgebied waar de plantengroei zich beperkt tot grassen, mossen en kleine struiken. In het zuiden van Rusland is een ander landschap dat overheerst: de steppe. Ook hier groeit in feite weinig afgezien van grassen. Ook hier is het tijdens het grootste deel van het jaar erg droog, maar liggen de gemiddelde temperaturen een stuk hoger dan op de toendra.

Het hoogste punt van Rusland is te vinden in de Kaukasus, een gebergte dat grotendeels de grens van Rusland en Georgië volgt. Dit natuurgebied behoort tot de 34 hotspots van de biodiversiteit en wordt daarmee erkend als een van ‘s werelds belangrijkste ecosystemen. Wolven, beren en luipaarden horen tot de bewoners van dit afwisselende gebied. 

Geschiedenis, economie en politiek

Als het gaat om landoppervlakte is Rusland het grootste land ter wereld. Het spreekt dus voor zich dat de geschiedenis van dit enorme gebied bestaat uit een mengeling van verhalen van verschillende volkeren. Archeologische vondsten wijzen erop dat er al erg lang geleden menselijke activiteit was in zowel het arctische noorden als in de zuidelijke steppen. Toen complexere beschavingen zich begonnen te ontwikkelen, bestond het gebied dat we nu kennen als Rusland eeuwenlang uit kleine koninkrijken.

De Slaven waren het eerste volk dat een groot deel van het huidige Rusland veroverde. Vanaf de zevende eeuw vormden Vroege Slaven het grootste deel van de bevolking van West-Rusland. Van de late negende eeuw tot de dertiende eeuw was er het Kievse Rijk, een gebied dat zich uitstrekte van Finland tot aan de zwarte zee. Dit rijk viel uit elkaar toen de Mongolen tussen 1223 en 1240 herhaaldelijk invallen deden en steden verwoestten. Hoewel de Russen hun lokale autoriteit mochten behouden, moesten zij zich onderwerpen aan de Mongoolse leiders.

Vanaf de veertiende eeuw begonnen de Russen opnieuw een rijk op te bouwen, ditmaal met Moskou als middelpunt. Het Grootvorstendom Moskou werd steeds groter en machtiger, terwijl de macht van de Mongolen geleidelijk afnam. In 1462 droeg Ivan de Grote als eerste de titel Tsaar van geheel Rusland. De Moskouse staat breidde steeds verder uit sinds die tijd. De zeventiende eeuw begon met de Tijd der Troebelen, een chaotische periode van enkele jaren waarin het land herhaaldelijk van leider wisselde.

Deze woelige tijd eindige in 1613 met de verkiezing van Michael Romanov tot tsaar. De Romanov-dynastie zou tot 1917 aan de macht blijven. In de zeventiende eeuw veroverde Rusland enorme gebieden en breidde het land steeds verder uit naar het oosten. Het land groeide uit tot een wereldmacht, dat een belangrijke rol speelde in een groot aantal oorlogen tegen onder meer het Frankrijk van Napoleon, het Ottomaanse Rijk, het Perzische Rijk en Japan

In de Eerste Wereldoorlog vochten de Russen aan de zijde van de geallieerden. Dit was echter ook het moment dat de Russische Revolutie plaatsvond, waardoor het einde van WO I meteen het begin inluidde van een vier jaar durende burgeroorlog in Rusland. De bolsjewieken, die in 1917 onder leiding van Lenin een coup hadden gepleegd, vochten met hun Rode Leger tegen het Witte Leger. De winst van de bolsjewieken leidde tot de oprichting van de Sovjet-Unie in 1922. Ondertussen hadden Estland, Letland, Litouwen, Polen en Finland elk onafhankelijkheid uitgeroepen.

Na de dood van Lenin in 1924 kwam Stalin aan de macht. Hij introduceerde grootschalige industrialisering, ontwikkelde een geplande economie en zorgde dat oppositie van hem en de communistische partij de kop in werd gedrukt. In 1941 viel nazi-Duitsland de Sovjet-Unie binnen, maar de Sovjet-Unie wist na vier jaar vechten de Duitsers te verslaan. Niet lang na WO II brak echter de Koude Oorlog uit, wat de economie niet ten goede kwam. In 1991 viel de Sovjet-Unie en kwam de Russische Federatie daarvoor in de plaats.

Sinds het uiteenvallen van de Sovjet-Unie heeft Rusland een kapitalistische markteconomie gehad. Sindsdien is de economie van het land behoorlijk gegroeid. Rusland kent echter een grote ongelijkheid tussen inkomens, waardoor een groot deel van de economische groei terecht komt bij een kleine groep oligarchen. Belangrijke industrieën zijn aardolie, aardgas en mijnbouw.

Rusland noemt zichzelf een democratische republiek, maar er is veel internationale kritiek op de manier waarop dit systeem wordt uitgevoerd. Politieke tegenstanders en critici van de regerende president worden regelmatig vermoord of gevangengezet. De regering maakt bovendien gebruik van censuur en propaganda om de steun onder de bevolking te versterken of om verwarring te zaaien.

Klimaat

Het grootste, middelste deel van Rusland heeft een koel landklimaat of subarctisch klimaat, waarbij het hele jaar door neerslag kan vallen. De winters zijn lang en zeer koud, met temperaturen die kunnen dalen tot –40 °C. De zomers zijn kort en warm; temperaturen kunnen oplopen tot 30 °C. 

In het westen van het land gaat dit over in een gematigd landklimaat. Ook hier kan het hele jaar door neerslag vallen, maar zijn de temperatuurverschillen tussen zomer en winter over het algemeen minder extreem.

In het uiterste noorden van Rusland heerst een toendraklimaat, wat betekent dat het er het hele jaar door koud is. Op de toendra valt over het algemeen weinig neerslag. In het zuiden van Rusland zijn nog een flink aantal lokale klimaten te onderscheiden, zoals een koud steppeklimaat in de Kaukasusregio en verschillende varianten van het landklimaat.