Turkije

Landeninformatie Turkije

Wat zijn de gewoontes en gebruiken, hoe is het klimaat in de maand dat u vertrekt en wat zijn de hoogtepunten op het gebied van flora en fauna? Kom niet voor verrassingen te staan en lees de landinformatie.

Economie

Turkije heeft een vrijemarkteconomie. Van de actieve beroepsbevolking werkt 40 procent in de landbouw, visserij en bosbouw; ongeveer 38 procent werkt bij de overheid en in de dienstensector; 22 procent werkt in de industrie. Turkije is rijk aan delfstoffen, maar de winning daarvan is nog niet volledig ontwikkeld. De textielindustrie is traditioneel een belangrijke sector van de economie. Daarnaast produceert het land onderdelen voor de auto-industrie en voedingsproducten. De dienstensector beslaat voor het grootste deel uit toerisme.

Flora en Fauna

De ongekende variatie aan landschappen maakt Turkije zeer fascinerend. Hoge bergketens met eeuwige sneeuw, uitgestrekte steppen, rivieren, meren, vruchtbare valleien en groene kuststroken maken Turkije tot een paradijs voor de liefhebbers van de ongerepte natuur. In enkele van de 36 nationale parken en 24 natuurparken komen nog bruine beren, wilde steenbokken, lynxen en wolven voor. Turkije staat o.a. bekend om de vele soorten planten zoals wilde orchideeën. De Turkse zuidkust is een belangrijke broedplaats voor zeeschildpadden.

Geschiedenis

In Turkije, ook wel “de wieg van de beschaving” genoemd woonden ongeveer 10.000 jaar voor onze jaartelling al mensen. Het Turkije van vóór de komst der Turken wordt doorgaans Klein Azië of  Anatolië genoemd en heeft een duizenden jaren teruggaande voorgeschiedenis. In de 2e eeuw v. Chr. kwam Anatolië in de invloedssfeer van het Romeinse Rijk. Toen het westelijk deel van het Romeinse Rijk in verval raakte werd Anatolië deel van het Byzantijnse Rijk, met Constantinopel als hoofdstad. In die periode werd het gebied grotendeels Griekstalig, met uitzondering van het oostelijke deel, waar de Koerden en Armeniërs hun eigen taal behielden.

De huidige Turken zijn de afstammelingen van stammen die vanuit Centraal Azië naar Anatolië zijn getrokken. In 1071 versloeg de Seltsjoekse leider de Byzantijnse keizer Romanus IV in de Slag van Malazgirt en dit resulteerde in de stichting van een sultanaat rond de stad Konya. In 1176 deed de Byzantijnse keizer een laatste poging om de in Centraal-Anatolië gevestigde Seltsjoeken te onderwerpen, maar zijn leger werd vernietigend verslagen. Toen kruisvaarders Constantinopel veroverden, raakte het rijk zodanig verzwakt, dat vrijwel geheel Anatolië in handen van de Turken viel. In 1453, veroverden de Turken Constantinopel en werd deze stad de nieuwe hoofdstad van het Rijk. Dit luidde een periode in van culturele bloei en verovering van en heerschappij over grote delen de toenmalig bekende wereld.

Het Ottomaanse Rijk kende zijn bloeitijd in de zestiende eeuw. Daarna trad het verval langzaam in en verloren ze grote delen van het Ottomaanse grondgebied. De macht van de Ottomanen in de Middellandse Zee maakten ook de eerste betrekkingen tussen de Turken en Nederlanders mogelijk.
Tijdens de Eerste Wereldoorlog kozen de Ottomanen de verkeerde kant en verloren deze oorlog en werden teruggedrongen tot hun kerngebied in Anatolië. Tijdens en kort na de oorlog werden diverse bevolkingsgroepen, zoals de Grieken, Armeniërs en Assyriërs gedwongen te verhuizen. Vele Armeniërs kwamen hierbij om het leven en thans, 90 jaar na dato, woedt er een hevige discussie of er hierbij sprake is van uitlokking en volkerenmoord.

Diverse verdragen (1916 en 1920) regelden de verdeling van het Ottomaanse Rijk onder de overwinnaars. Omdat deze verdragen feitelijk het einde van een Turkse staat op Anatolië inhield werd het door de Turken niet geaccepteerd. Het westelijk deel van Anatolië werd Grieks, zuidelijke delen kwamen onder Italiaans, Brits en Frans controle. Voor de Turken was slechts het noordelijk deel gereserveerd.

Tijdens de  Tweede Wereldoorlog bleef Turkije lange tijd neutraal, omdat eerdere oorlogen haar veel ellende en leed hadden bezorgd, maar in februari 1945 verklaarde het , voornamelijk symbolisch, Duitsland en Japan de oorlog. In 1952 traden Turkije en Griekenland tegelijkertijd toe tot de NAVO. Hierdoor kreeg de NAVO toezicht op de Bosporus, een belangrijke scheepvaartroute voor de Russen. In 1960, 1971 en 1980 pleegde het leger diverse staatsgrepen, maar na enkele jaren militair bestuur kwam er steeds weer een civiele regering.

De staatsgreep van 1980 werd echter niet geaccepteerd door Europa en leidde tot schorsing van het lidmaatschap van de Raad van Europa en schorsing van het associatieverdrag met de EG.
In 1974 vielen Turkse troepen op grond van het Garantieverdrag uit 1960 het noorden van Cyprus binnen. De interventie resulteerde uiteindelijk in een Turks Cypriotische republiek die alleen door Turkije en Pakistan wordt erkend.

Vanaf het jaar 1980 strijden de separatistische Koerden in Oost Turkije voor (gedeeltelijke) autonomie. Turkije erkent hun cultuur wel maar separatisme, de taal en onderwijs was verboden. Op 4 april 2002 besloot de partij de gewapende strijd op te geven. Sinds 2003 is in Turkije de partij AKP aan de macht en sinds 3 oktober 2005 onderhandelen Turkije en de Europese Unie over toetreding van Turkije tot de EU.

Godsdienst

Het grootste gedeelte van de bevolking is moslim, ongeveer 94%. De andere 6 procent heeft een andere godsdienst. zoals het christelijke of joodse geloof.

Ligging

Turkije is een land met 2 continenten, Europa en Azië. Omringd door 4 Zeeën namelijk: de  Zwarte Zee, de Zee van Marmara, de Egeïsche Zee en de Middellandse Zee. De totale oppervlakte van Turkije is ongeveer 800.000 vierkante kilometer wat ongeveer 23 keer groter is dan Nederland. De hoofdstad van Turkije is Ankara maar de grootste en belangrijkste stad is Istanbul. Turkije grenst aan Bulgarije en Griekenland in het westen, Syrië, Irak en Iran in het zuidoosten en Georgië en Armenië in het oosten.

Turkije ligt in een gebied met een complexe tektonische structuur, reden waardoor er zeer regelmatig zware aardbevingen plaatsvinden. Het grootste deel van Turkije wordt gevormd door het Anatolische blok. Dit blok zit als het ware ingeklemd tussen een aantal grotere platen.

In het noorden, langs de zuidoevers van de Zwarte Zee, wordt het Anatolische blok begrensd door de Euraziatische plaat. Hier loopt de Noord Anatolische breukzone. Deze breukzone heeft vele zware aardbevingen veroorzaakt. De platen in het zuiden van Turkije zijn de Afrikaanse plaat en de Arabische plaat. Deze twee platen hebben een beweging in noordelijke richting. De begrenzing met de Arabische plaat wordt gevormd door de Oost Anatolische breukzone.

Dit is de breukzone waar de beving bij Bingöl op 1 mei 2003 zich naar men aanneemt heeft voorgedaan. Als gevolg van de grootschalige bewegingen wordt het Anatolische blok naar het westen gedreven. Dit veroorzaakt niet alleen seismische activiteit in het noorden en in het oosten van Turkije maar ook in het westen, langs de kusten van de Middellandse Zee, waar het aansluit bij de activiteit in Griekenland.

Politiek

Het was de legerleider Mustafa Kemal, die later de naam Ataturk aan zou nemen, die een bepalende rol speelde. Hij tekent ook het Vrede van Lausanne Verdrag, (1923), dat een eind maakt aan de oorlog en de grenzen van het nieuwe Turkije vastlegt. Hij stichtte op 29 oktober 1923 de Republiek Turkije.

Mustafa Kemal lanceerde hierna zijn politieke visie, dat Turkije moest moderniseren. Zo werd het kalifaat afgeschaft, werd Turkije seculier (1928), veranderde het schrift van Arabisch naar Latijns. Alle religieuze scholen (medresa) en islamitische rechtbanken werden ontbonden. Ook het dragen van religieuze hoofddeksels (o.a. de fez) en sluiers buiten de moskee werd verboden. In 1924 was de islam volgens de grondwet nog de staatsreligie; in 1928 werd dit artikel geschrapt.

Mustafa Kemal, beter bekend als Kemal Atatürk ("Kemal, vader van de Turken") is de grondlegger van het moderne Turkije. Deze bijnaam werd hem in 1934 officieel toegekend door het Turkse parlement.


Taal

In Turkije spreekt men overwegend Turks. Engels en Duits wordt vooral gesproken in toeristische plaatsen. Laatste jaren spreekt men ook steeds meer Nederlands.
Terug naar boven