Zweden informatie

Landeninformatie Zweden

Wat zijn de gewoontes en gebruiken, hoe is het klimaat in de maand dat u vertrekt en wat zijn de hoogtepunten op het gebied van flora en fauna? Kom niet voor verrassingen te staan en lees de landinformatie.

Bevolking

Zweden telt ongeveer 9 miljoen inwoners. De Zweedse bevolking behoort tot de meest karakteristieke vertegenwoordigers van het Noordse ras. Zweden is één van de dunst bevolkte landen van Europa, maar kent wel grote regionale verschillen in bevolkingsdichtheid. De gemiddelde bevolkingsdichtheid is 20 mensen per km2, in Stockholm is de bevolkingsdichtheid echter 251 inwoners per km2. In het noorden van Zweden wonen er gemiddeld slechts 3 inwoners per km2. Eenderde van de totale bevolking woont in de stedelijke gebieden van Stockholm, Göteborg en Malmö.

De Zweedse bevolking was tot de Tweede Wereldoorlog erg homogeen, maar dat is de laatste 60 jaar sterk verandert. Veel vluchtelingen uit Oost-Europa hebben in Zweden een nieuw thuis gevonden. In de jaren ’50 kwamen veel gastarbeiders uit buurland Finland naar Zweden, gevolgd door Zuid-Europeanen. In de jaren ’70 zijn veel vluchtelingen uit Latijns-Amerika en Vietnam naar Zweden gekomen.

Ruim 90% van de totale bevolking is Zweeds, 2,5% is van Finse afkomst en de rest is een mix van verschillende nationaliteiten. In het noorden van Zweden leven zo’n 15.000 Lappen, met een geheel eigen cultuur en taal.

Cultuur

Door vermenging van verschillende culturen is het traditioneel gereserveerde Zweedse volk opener geworden. De Zweedse bevolking komt in eerste instantie afstandelijk over, maar dat komt voornamelijk door hun eigen behoefte aan privacy, die ze ook aan anderen gunnen. Geen bemoeienis met andermans zaken staat hoog in het vaandel, op zowel politiek als op privé gebied.

Tijdens het wisselen van de seizoenen komen in Zweden de meeste feestdagen voor. Enkele beroemde feesten zijn onder meer de Walpurgisnacht, tijdens dit feest wordt de terugkeer van de lente gevierd en overal worden vuren ontstoken. De oude geesten worden op deze manier verjaagd. Ook wordt er jaarlijks het midzomernachtfeest gevierd. Hierbij wordt rondom de meiboom gedanst en gegeten. Op deze zaterdag worden voor het eerst de nieuwe aardappelen gegeten met haring en zure room.

De staatskerk in Zweden is de Evangelische Lutherse kerk, zo’n 90% van de Zweedse bevolking is aanhanger van dit geloof. Daarvan is ongeveer 30% niet praktiserend. 2% van de bevolking is Rooms-katholiek, 3% is niet-gelovig en ca. 1% is lid van een of andere Pinkstergroepering. Andere gelovige gemeenschappen zijn de Russisch Orthodoxe kerk en Moslims.

Economie

Zweden is een rijk land met een hoge levensstandaard. De sociale zekerheid is goed geregeld in Zweden. De afgelopen 100 jaar heeft Zweden zich ontwikkeld van een agrarische samenleving naar een hoog geïndustrialiseerde samenleving.

Een leuk weetje is misschien wel dat de grondlegger van de Zweedse industrie een Nederlander was. In de 17e eeuw begon Louis de Geer een ijzergieterij, dat uiteindelijk de basis werd voor een grote wapenindustrie. De Nederlandse Ambassade in Stockholm is gevestigd in het huis dat in opdracht van De Geer werd gebouwd.

De Zweedse economie is erg divers. Er is een vrijemarkteconomie. Door de traditionele hout-, ijzer- en staalindustrie zijn er in de loop der jaren hoogontwikkelde bedrijven ontstaan. Denk hierbij aan de wereldberoemde Zweedse meubels van Ikea, de auto- en vliegindustrie (Volvo en Saab), technologie en elektronica.

IJzererts kan worden gezien als de belangrijkste natuurlijke bron, de mijnen zijn voornamelijk in het noorden te vinden. Ook bosbouw is een belangrijke pijler in de Zweedse economie. Zweden exporteert grote hoeveelheden papier, karton en houtpulp.

Flora en fauna

Zweden heeft veel te bieden als het om de flora en fauna gaat. Meer dan de helft van het land is bedekt met bossen. Voornamelijk naaldbomen zoals dennen, sparren en lariksen zijn er veel te vinden. In het zuiden komen veelal beuken voor. De zomers zijn kenmerkend door de vele bloemen die er dan bloeien. Klaprozen, margrieten, korenbloemen bedekken vele gebieden tijdens deze periode. Bosbessen en frambozen komen veel in het wild voor, dus op sommige plaatsen is het smullen geblazen! Op de eilanden Öland en Gotland treft men zeer bijzondere vegetatie aan, door de kalksteengrond wordt de warmte goed vastgehouden en daardoor kunnen perziken, moerbijen en walnoten groeien.

Door verscheidenheid aan flora komen er in Zweden ook vele diersoorten voor. In de moerassige en bosrijke gebieden komt de eland in grote getallen voor en in Lapland leven grote kuddes rendieren. Zeldzame dieren die in Zweden te zien zijn, zijn onder meer de bruine beer, wolven, lynxen en de veelvraat. In Midden- en Zuid Zweden leeft ook nog klein wild, zoals marters, wezels en vossen. Ook voor de vogelliefhebbers is Zweden ideaal. Er leven meer dan 300 vogelsoorten. Aan de zeekust onder meer meeuwen, eenden en sterns. In de bossen komen veel uilen, spechten en korhoentjes voor. Ook voor het spotten van roofvogels ben je in Zweden aan het juiste adres, er leven valken, arenden, buizerds en sperwers. Zweden is een belangrijk broedgebied voor vogels, met name voor de Europese kraanvogel.

De rivieren en meren in Zweden zijn rijk aan vele vissoorten. De noordelijke wateren bevatten veel baars, zalm, snoek en forel. Langs de kusten is veel tonijn, haring, makreel, kabeljauw en oostzeeharing te vinden.

Zweden beschikt over een groot aantal natuurparken. Deze liggen door het gehele land verspreid en de meest bekende daarvan Abisko Nationale Park, gelegen in Lapland.

Geografie

Zweden is het grootste land van het Scandinavisch schiereiland en is ongeveer 11 keer groter als Nederland. Zweden grenst in het westen en het noorden met Noorwegen en in het noordoosten grenst Zweden aan Finland. Zweden is een zeer langgerekt land en het noordelijkste punt is Frederiksröset, dat boven de poolcirkel ligt. Het zuidelijkste punt van Zweden ligt tegenover de Duitse Oostzeekust.

De oppervlakte aan woeste grond bedraagt zo’n 31%, inclusief de meer dan 96.000 meren die Zweden bezit. 58% van de Zweedse bodem is bedekt met bossen. De uiteindelijke vormgeving van het landschap is tot stand gekomen door de ijstijden. De landijsbedekking had een dikte van 2.000 tot 4.000 meter en bedekte het gehele land. Door de ijsverschuivingen werd de bodem gepolijst, het land afgevlakt en enkele bultrotsen ontstonden. Daarnaast vond er afzetting van land plaats. Onder het ijs werden lange, soms ook 100m hoge heuvelruggen gevormd, bestaande uit zand en grind. Door het wegvallen van de grote druk van het landijs volgde een langzame opheffing, hierdoor werden oude kustlijnen sterk opgetild. Ook tegenwoordig vindt er nog opheffing plaats, welke in het noorden zo’n 100 cm bedraagt en in Stockholm ongeveer 45 cm is. Door de opheffingen bestaat de Zweedse kust uit duizenden kleine eilandjes en rotspunten, die net boven het water uitkomen.

Geschiedenis

Er is niet zo veel bekend over de steentijd en de bewoners die in Zweden hebben geleefd, maar er zijn wel prehistorische monumenten en overblijfselen gevonden die tot zo’n 5.000 jaar v. Chr. teruggaan. In de Vikingtijd, in de periode van (800-1050 n. Chr.) trokken de zuidelijke bewoners van Zweden met de Denen en de Noren naar het westen. De Vikingperiode was enerzijds een echte bloeiperiode voor de Zweden, maar anderzijds ook een periode vol strijd met verschillende landen.

In de 14e eeuw sloten Zweden, Noorwegen en Denemarken samen de Unie van Kalmar en werden deze drie landen onder één koning ondergebracht. Na een bepaalde periode stapte Zweden in 1523 uiteindelijk uit de Unie en werd het land een monarchie. Gustaaf Wasa werd tot Koning Gustav I gekroond en onder Gustav I en Gustav II kwam Zweden tot bloei en werd het land een grote Europese mogendheid. Het Zweedse leger breidde het gebied uit naar delen van Rusland, Polen en tot diep in Duitsland. Tevens werden de Denen in het zuiden verjaagt.

In de 17e eeuw kwam er een einde aan de Zweedse bloeiperiode en in 1709 werd Zweden verslagen door de Russische tsaar Peter de Grote. Bij de Vrede van Stockholm en Nystad, in 1719 en 1721, moest Zweden weer alle veroverde gebieden opgeven, op Finland na. In de jaren ’40 van de 18e eeuw voerde Zweden weer oorlog, ditmaal tegen Rusland. Onder Gustav IV verloor Zweden de rest van het Finse grondgebied aan Rusland. De Zweden pikten dit niet en zette de koning af. Opvolger Karl XIII bleef geen kinderen, maar adopteerden de Franse maarschalk Jean-Baptiste Bernadotte als zoon. In 1818 besteeg hij de kroon als Karl XIV Johan. Tot op de dag van vandaag heeft Zweden een koningshuis van Franse komaf.

Er brak een rustige periode aan en liberale stromingen kregen de kans om zich te ontwikkelen. Politiek gezien streefden men naar neutraliteit. In 1918 werd in Zweden het algemeen kiesrecht ingevoerd en twee jaar daarna kreeg het land voor het eerst een sociaal-democratische regering. De sociaal-democraten zijn in de periode van 1932 tot 1976 volledig aan de macht geweest. Door de sociale hervormingen is Zweden een modelverzorgingsstaat geworden.

Zweden is niet betrokken geweest tijdens WO I en II, maar het land stond wel toe dat Duitse verlofgangers over het Zweeds grondgebied reisden. Daarentegen bood Zweden hulp aan het Rode Kruis door in de hongerperiode in de winter van 1944-1945 wittebrood te leveren, dat boven Nederland werd gedropt. Door de neutraliteit was er geen wederopbouw nodig en kon de verzorgingsstaat zich verder ontwikkelen.

Na WO II trad Zweden toe bij de VN en de Europese Vrijhandels Organisatie. Zweden kon zich door de neutraliteit echter niet aansluiten bij de NAVO en de Europese Gemeenschap. Door de grote belastingoffers, was de macht van de sociaal-democraten in 1976 even gedaan. De Zweedse bevolking was de democratie beu en had kritiek op de belastingoffers die de bevolking moest brengen.

Onder leiding van Olaf Palme kwamen de sociaal-democraten weer terug in 1982. In 1986 werd hij doodgeschoten en na deze moord veranderde de traditionele Zweedse neutraliteit en zocht het land toenadering tot de Europese Unie. In 1995 trad Zweden toe tot de EU. Intussen ontstond er een economische crisis en er was veel werkloosheid. De toenmalige conservatieve premier, Carl Bildt, voerde straffe bezuinigingen door en bedrijven werden geprivatiseerd.

In 1994 kregen de sociaal-democraten weer het roer in handen en noodgedwongen voerden zij ook nog flinke bezuinigingen in. Hierdoor verloren zij in 1998 de verkiezingen. Ondanks dit verlies bleven de sociaal-democraten regeren in een minderheidskabinet met steun van de Linkse Partij en de Groenen. In 2002 werd Göran Persson gekozen als premier. Persson was sterk voorstander van invoering van de euro, maar tijdens een referendum in 2003 stemden meer dan de helft van de Zweden tegen. Op dit moment is Fredrik Reinfeldt de premier van Zweden.

Klimaat

Zweden in vergelijking met de breedtegraag buitengewoon zacht. Vaak zijn de Zweedse zomers net zo warm als in Nederland, maar dan minder regenachtig. De avonden kunnen echter wel wat koeler zijn. De herfst begint in Zweden over het algemeen een stuk vroeger dan in Nederland, maar de trend van de laatste jaren is dat ook in september het zomers warm is.

In Lapland duurt de zomer slechts twee maanden, maar dan schijnt de zon ook 24 uur per dag. Het is erg bijzonder om in de zomermaanden de middernachtzon te bewonderen en het noorderlicht te ervaren. De winters in Zweden zijn redelijk koud. In het uiterste noorden zijn temperaturen van dertig graden onder nul echt geen uitzondering. Deze temperaturen zijn goed verdraagbaar doordat het niet veel waait en sneeuwt. Door de warme Golfstroom is het zuiden van Zweden ook een stuk minder koud. De meeste regenval valt in de kustgebieden.

Politiek

Zweden is een constitutionele monarchie. Koning Carl XVI Gustav staat sinds 1973 aan het hoofd. De koning heeft geen politieke macht en neemt ook bijna geen deel uit van de politiek. De koning vertegenwoordigt het land en is volgens de grondwet het staatshoofd. De koning voert slechts ceremoniële taken uit als vertegenwoordiger. De wetgevende macht ligt bij de politieke partijen die in het parlement vertegenwoordigt zijn.

De uitvoerende macht ligt bij de regering. Er zijn in totaal 12 ministeries en 22 ministers. De ministeries van Zweden zijn over het algemeen klein, met vaak niet meer dan 100 medewerkers. De praktische invulling en uitvoering van het beleid worden gedelegeerd naar de ongeveer honderd administratieve agentschappen. De ministeries houden zich voornamelijk bezig met beleidsvorming. Een directeur-generaal, die gekozen wordt door de regering, houdt toezicht in die agentschappen voor een periode van 6 jaar. De agentschappen hebben een onafhankelijke positie ten opzichte van de regering en daarom zijn zij ook geacht om voorstellen te doen aan de regering over het regeringsbeleid. Naast de agentschappen spelen ook provincies en gemeentes een belangrijke rol.

Het parlement heeft een kamer met 349 leden. Zij worden direct gekozen volgens een proportioneel kiesstelsel voor een periode van vier jaar. De politieke partijen zijn goed georganiseerd. Op dit moment zijn de sociaal-democraten de grootste partij, met 130 zetels. De afgelopen decennia heeft deze partij vaak het grootste aandeel gehad in het parlement en ook de regering gevormd. Op dit moment is Fredrik Reinfeldt de premier.

Taal

De Zweedse taal behoort tot de Noord-Germaanse talen en wordt bijna overal in Zweden gesproken. Naast Zweeds is Sami ook een officiële taal in Zweden. Samis is de taal van het Samische deel van de bevolking. Het Zweedse alfabet kent 29 letters, naast het normale alfabet kent men in Zweden ook nog de letters å (oo), ä (èè) en ö (eu). De puntjes zijn erg belangrijk voor de uitspraak. Zo wordt de o uitgesproken als oe in zoet, ö (eu) wordt uitgesproken als eu in reuk. Ook qua engels is het mogelijk om goed te communiceren met de Zweden, zij beheersen de engelse taal over het algemeen erg goed.
Terug naar boven