Reisblog Noorwegen: familiereis tussen fjorden en bergen

Roadtrippen in West-Noorwegen betekent dat je elke dag wel een boot pakt en het water op gaat. Een veerpont om een brede fjord over te steken, een kajak om zelf rond te peddelen en op de heen- en terugreis naar Nederland een nachtboot. De overtocht van Hirtshals, Denemarken, naar het Noorse Bergen duurt zestien uur en is een belevenis op zich.

Na een rustige nacht op zee is de aankomst in de Bergenfjord magisch. Tijdens het ontbijt geeft Google Maps aan dat we door de fjord varen, maar aan dek zien we alleen maar dichte mist. Als de zon ineens doorkomt, zien we rij na rij bergen opdoemen. Op kleine eilanden in de fjord staan rode houten zomerhuizen tussen dennenbomen, met een zeilboot aan de steiger en een wapperende Noorse vlag. Een geweldige eerste indruk en mooie ervaring om zo het land binnen te varen. Na aankomst lunchen we aan de iconische kade van Bryggen met de gekleurde oude pakhuizen. Vellkommen til Norge!

De eerste bestemming van de autovakantie is Vassenden, een dorp aan de Jølstra rivier.  Bij de receptie huren we mountainbikes voor een rondje om het Jølstravastnet, het lange bergmeer waar Vassenden aan ligt. Als dat “rondje” 80 kilometer blijkt te zijn, kiezen we al gauw voor een kortere trip. Afstanden inschatten is wel een dingetje deze vakantie. Goed om rekening mee te houden is dat de routes door de grillige Noorse fjorden op de kaart er veel korter uitzien dan ze in werkelijkheid zijn. Wegen volgen de natuurlijke loop van water en bergen, waardoor je soms een uur over tien kilometer doet. Wat ons betreft geen domper; de omgeving is prachtig.

Ongeveer halverwege het meer ligt het museum dat gewijd is aan het werk van de Noorse schilder Nikolai Astrup. We parkeren de fietsen aan de oever van het kraakheldere Jølstravastnet en klimmen over het bergpad naar Astrups oude huis, waar ook het kleine museum verscholen zit. Het Astrup Museum blijkt een afgelegen groen paradijsje, met overal bloemen, moestuinen en een mooi overzicht van zijn werk. Hij woonde hier met zijn gezin en schilderde niets anders dan het landschap en het dagelijks leven in de omliggende bergdorpen. In de museumtuin met uitzicht op het meer lunchen we met klassieke Noorse ‘vaffels’: zachte wafels in de vorm van een hart, afgetopt met verse bosbessen uit de tuin en zure room.  

In de noordelijkste delen van Scandinavië, boven de poolcirkel, wordt het in de zomermaanden ’s nachts niet donker. Dit natuurverschijnsel staat bekend als de middernachtzon. Zo hoog in het noorden zakt de zon ‘s avonds wel richting de horizon, maar verdwijnt hij er niet achter. Hierdoor blijft het boven de poolcirkel de hele nacht licht. 

Ook in midden-Noorwegen ervaren we de middernachtzon. Het schemert ‘s avonds lang en ‘s nachts wordt het ook niet voor de volle honderd procent donker. Daar moeten we even aan wennen. Meerdere avonden zitten we tegen middernacht nog gezellig buiten omdat het voelt alsof het negen uur ’s avonds is. Wel zo fijn: alle accommodaties hebben goede verduisterende gordijnen. Eenmaal in bed merk je er niks van.

Naast fjorden stikt het in het westen van Noorwegen ook van de watervallen. Heel logisch, want ze ontstaan uit smeltwater van de gletsjers op de bergen en worden aangevuld met frequente regenbuien aan de kust. De bijna verticale rotswanden en steile kliffen maken de val van het water spectaculair. Op loopafstand van Vassenden ligt de Huldefossen waterval, die van 92 meter hoogte het dal in klettert. Het is indrukwekkend om oog in oog te staan met dit natuurgeweld.

Eén van de beroemdste watervallen in Noorwegen is de Syv Søstrene, de zeven zusters, die langs een steile klifwand aan de Geirangerfjord stroomt. Deze brede waterval heet zo omdat hij uit zeven afzonderlijke stromen bestaat. Erg fotogeniek!

De Geirangerfjord is één van Noorwegens meest beroemde fjorden en Unesco-werelderfgoed. Vanuit ons tweede verblijf deze reis, in Strandafjellet, is de fjord goed bereikbaar. Niet voor niets staat de Geiranger op veel verlanglijsten: supersteile rotsige bergwanden, azuurblauw water, spectaculaire watervallen en cruiseschepen die in deze setting een soort legobootjes lijken. Middenin natuur van deze schaal voel je je als mens opeens heel klein.

Om de vijftien kilometer lange fjord goed vanaf het water te zien, nemen we geen toeristische rondvaart. Bij het boeken van de reis bij Fox reserveerden we vooraf voetgangersplekken op de veerboot van Hellesylt naar Geiranger. Aan dek heb je aan twee kanten een geweldig uitzicht op de fjord. In Geiranger kun je van boord en een rondje door het dorp lopen.

Tip: aan boord hebben ze goede koffie met een compleet assortiment zoete koffiebroodjes zoals  ‘kardemombollar’ (kardemombroodjes) en ‘kanelsnurrer’ (kaneelbroodjes). Perfect voor een luxe koffiemoment met geweldig uitzicht.

In Noorwegen hebben veel huizen, schuren en boerderijen groene daken. Op de daken ligt een dikke laag gras, mos, wilde planten en bloemen en soms zelfs kleine struiken en boompjes. De huizen vallen daardoor haast niet op en lijken deel uit te maken van de natuurlijke omgeving .Je ziet ze overal, ook in Oslo. In de zomer verkleuren sommige daken van groen naar bruin of geel.

De traditie van groene daken stamt uit de Vikingtijd. Vikingen bouwden hun huizen van hout en bedekten het dak met een laag berkenbast met daarop gras of mos. Deze techniek isoleert supergoed, wat erg handig is in het vaak extreme Noorse klimaat. Een groen dak houdt warmte binnen in de winter en zorgt voor koelte in de zomer.

De laatste jaren zijn natuurlijke daken weer terug van weggeweest: uit nostalgische en ecologische overwegingen kiezen steeds meer Noren voor de begroeide daken.

Wie een autorondreis door Noorwegen maakt, heeft garantie op verbluffende uitzichten onderweg. Van hoog op de berg kijk je uit over een meer in de diepte, of andersom. Mist en wolken rollen over de bergen en wegen heen. Wegen slingeren omhoog en omlaag over hoge bergpassen. Hele stukken rijden we door tunnels, soms kilometers lang. En we moeten regelmatig stoppen omdat er geiten, koeien of paarden oversteken… Autorijden in Noorwegen is een avontuur an sich!

Op de route van Stranda naar onze derde bestemming Hafjell in het zuiden nemen we de Trollstigen afdaling. Na een prachtige rit over de bergpas dalen we 900 hoogtemeters. Dat gaat met een hoop haarspeldbochten, terwijl we steeds hetzelfde watervalletje kruisen. Op de smalle weg van de Trollstigen loopt wekelijks wel een camper of bus vast, die eerst losgetakeld moeten worden voordat het stijgende en dalende verkeer verder kan. Beneden wacht de beloning: softijs met trollensmaak.

Skidorp Hafjell ligt in het mooie Gudbrandsdalen. Met glooiende bergen en dennenbossen weer een heel ander landschap dan de fjorden van de westkust. Vlakbij Hafjell ligt Lillehammer, bekend van het schansspringen tijdens de Olympische Winterspelen van 1994. Met een stoeltjeslift, of sportief met de trap van 936 treden, kun je naar de top van de skischans. Wij hebben mazzel: midden in de zomer trainen twee atleten op hun sprong. Zomers is de schans een borstelbaan van kunstgras die af en toe besproeid wordt met water. Bovenaan de schans heb je een geweldig uitzicht over het dal en de stad.

Om de Olympic experience af te maken, bezoeken we in Lillehammer het Noors Olympisch museum. Hier vind je medailles en sportspullen van alle Noorse Olympiërs en een verzameling fakkels waarmee de Olympische vlam werd aangestoken op spelen uit de hele wereld.

Het kleine maar fijne museum maakt onderdeel uit van het grootste openluchtmuseum van Noorwegen, Maihaugen. Daar kun je huizen, kerken en andere gebouwen bezoeken uit acht eeuwen Noorse geschiedenis, compleet met verklede acteurs. Van hen leren we dat de bekende Vikingen niet een aparte bevolkingsgroep waren, maar juist een ‘way of life’, een tijdelijke rol. De bewoners van Zuid-Noorwegen, Zweden en Denemarken waren Noormannen, een bevolkingsgroep die leefde van landbouw, vee en handel. Alleen wie op expeditie ging, werd een Viking genoemd. Vanuit de Nordic countries trokken Vikingen met hun schepen heel Europa in om te ontdekken, handelen, plunderen en koloniseren.

Na al het natuurschoon sluiten we de reis af in de Noorse hoofdstad. Fox geeft voor deze reis de mogelijkheid om te verlengen in Oslo. Om nog meer van de stad te zien, kiezen we daarom om  twee extra nachten te blijven. Oslo heeft een ingetogen vibe. Het voelt verrassend rustig voor een hoofdstad. De stad is schoon, de mensen zijn beleefd en rustig, en overal is de natuur dichtbij. We aanschouwen de vele beelden van beeldhouwer Vigeland in het naar hem vernoemde centrale stadspark, maken een stop bij het Koninklijk paleis en shoppen vintage in de wijk Grunerlokka. Ook tof zijn de drijvende sauna’s waar de Noren na afloop een duik nemen in het water van de nog vrij koude Oslofjord.

Leuk weetje: beeldhouwer Vigeland is de ontwerper van de Nobelprijs voor de vrede, een gouden penning met de afbeelding van Alfred Nobel erop. We komen volledig geïnspireerd terug van een bezoek aan het Nobel Peace institute, waar alle winnaars, die sinds 1901 de vredesprijs hebben ontvangen, op video vertellen over hun werk. Het horen van deze bijzondere, onverwachte en moedige verhalen geeft vertrouwen in wat mensen kunnen bereiken.

De veerboot Color Magic vaart in twintig uur van Oslo naar Kiel in Duitsland. Het schip telt vijftien dekken en is een stad op zich. Tussen de dekken zijn liften aanwezig als je niet met de trap wilt of kunt. En verveling? Dat kennen ze  niet: er is een belastingvrij winkelstraat, casino, bioscoop en zwembad. Op het schip passen 2.600 passagiers, verdeeld over 1.016 hutten, en 550 auto’s op verschillende parkeerdekken in het ruim.

De ferry doet er zeker twee uur over om de Oslofjord uit te varen. Aan dek genieten we in ligstoelen van het uitzicht. Na een prima nacht in onze hut met stapelbedden gaan we in Kiel van boord voor de terugrit naar Nederland.

Onze conclusie was unaniem: Noorwegen is een prachtig land. Het rondreisconcept van Fox werkt goed. Je bent steeds lang genoeg op een locatie om alles daar goed te kunnen zien en tegelijkertijd leg je grote afstanden af, waardoor je meerdere aspecten van het land ziet. Het programma voert langs highlights en biedt alle ruimte om als gezin je eigen plan te trekken.

In deze autorondreis hebben we een groot stuk door Noorwegen gereisd, maar nog maar een fractie van dit uitgestrekte land gezien. De Prekestolen, de Lofoten, puffins en elanden: we komen zeker terug!