Nepal

Praktische info Nepal

Onderstaande betreft algemene informatie over de bestemming. Voor gedetailleerde informatie over een specifieke reis verwijzen wij u naar de informatie bij de reis zelf.

Accommodatie

U logeert tijdens uw rondreis in goede middenklasse hotels. Alle kamers beschikken over een eigen badkamer met bad of douche en toilet en zijn netjes, maar zijn eenvoudig ingericht. Veel hotels beschikken over faciliteiten zoals een restaurant, bar en receptie. Sommige hotels beschikken over een zwembad.

De kwaliteit van de geselecteerde hotels wordt goed in de gaten gehouden en zonodig worden er nieuwe hotels toegevoegd aan de reis.

Bagage

Wanneer u een trekking gaat maken of wanneer u de 3-daagse trekking tijdens onze Single reis Nepal gaat doen, adviseren wij u om een tas of backpack mee te nemen in plaats van een harde koffer. Dat is prettiger dragen voor de sherpa's tijdens de trekking.

Tijdens de trekking worden uw slaapspullen verzorgd. U hoeft dus zelf geen slaapzak, etc, mee te nemen.

Beste reistijd

Nepal beschikt over een moessonklimaat. De regenperiode loopt van juni tot en met augustus en de droge periode van september tot mei. De regen in de moessonperiode valt voornamelijk ’s nachts, overdag is het meestal vrij zonnig.

Wanneer u het best Nepal kunt bezoeken ligt grotendeels aan uw reisdoel. In de maanden maart, april, oktober en november ligt de temperatuur rond de 2 tot 30 graden. In november kan het wel wat frisser worden. De maanden december tot en met februari zijn iets koeler. Deze koelere maanden zijn ideaal voor cultuurrondreizen en bezoeken aan wildparken.

Elektriciteit

In Nepal maakt men gebruik van spanning van 220 volt. Buiten Kathmandu komen regelmatig stroomstoringen voor en u doet er daarom goed aan om in ieder geval een zaklamp mee te nemen en ook een wekker op batterijen kan goed van pas komen.

In de meeste hotels kunt u uw accu’s en batterijen eenvoudig opladen, maar daar is hier een “wereldstekker” voor nodig.

Klik hier om direct een wereldstekker via de ANWB te bestellen.

Eten en drinken

Hoewel Nepal een eigen keuken heeft, komt u overal buitenlandse invloeden tegen van de omringende landen. Vooral de Indiase, Tibetaanse en Chinese keuken is sterk verweven door de lokale keuken. Naast deze traditionele keuken komt u in de grotere steden ook veel internationale restaurants tegen, zoals Thais, Italiaans en Mexicaans, maar uiteraard zijn ook de Amerikaanse invloeden niet achter gebleven.

De Nepalese keuken zelf is vrij beperkt en de maaltijd bestaat in veel gevallen uit een linzen soep, rijst en gekruide groenten. Deze dal bhat takari wordt vrijwel overal geserveerd. Als vervanger van het rundvlees, de koe is immers heilig, wordt er veel buffel-vlees gegeten.

Lokale gerechten zijn onder andere Gurr (een soort gekruide pannenkoek van aardappelpuree dat wordt gegeten met kaas), Sikarni (een zoet dessert op basis van yoghurt met noten en gedroogde vruchten) en Tama (traditionele soep van bamboescheuten).

Wanneer u met een klein gezelschap à la carte gaat bestellen, is het raadzaam om het aantal verschillende gerechten te beperken, want de bereidingswijze vraagt veel tijd, zeker wanneer er meerdere gerechten besteld worden.

Tijdens uw rondreis wordt daarom vaak gekozen voor buffetten. In Nepal ontbijt men vaak alleen met een kopje thee en eet men pas iets aan het eind van de ochtend, tevens is het de gewoonte dat de lokale bevolking zonder bestek eet. Men gebruikt bij de maaltijd de rechterhand en het aanraken van eten met de linkerhand is zeer ongebruikelijk, sterker nog: dit wordt als beledigend gezien. Vaak kunt u, als toerist, in de lokale restaurants wel een lepel krijgen!

Het drinken van kraanwater is ten sterkste af te raden en ook het drinken van water uit de thermoskannen op uw hotelkamer kunt u beter achterwege laten. Het beste koopt u voor een luttel bedrag flesjes bronwater bij de bar of onderweg (let er op dat deze afgesloten zijn!).

Fotograferen

Digitaal fotograferen is gemakkelijk en geeft u de mogelijkheid om, waar u ook reist, honderden foto’s te maken. Dit vraagt echter wel om voldoende opslagruimte, echter zijn niet alle memory sticks zomaar in elk land verkrijgbaar. FOX raadt u aan om vanaf huis voldoende opslagruimte voor uw camera mee te nemen, omdat u zich over het algemeen in Nederland beter kan laten informeren welke memory sticks voor uw camera geschikt zijn, ook kan er een verschil in kwaliteit zijn.

In de meeste hotels kunt u uw accu’s en batterijen voor uw camera eenvoudig opladen, maar daar is vaak een "wereldstekker" voor nodig. Deze zijn verkrijgbaar bij de ANWB, bij diverse buitensportwinkels en in de taxfree winkels op Schiphol. Let u bij het fotograferen in het buitenland goed op of dit wel is toegestaan en laat u zich hierover informeren op de plaats van bestemming.

Hoewel het fotograferen in Nepal nauwelijks aan regels is gebonden dient u er rekening mee te houden dat het kan voorkomen dat fotograferen van bepaalde gebouwen, dieren of personen niet is toegestaan in zijn algemeenheid of dat het niet is toegestaan foto’s te maken met flits. In Nepal geldt dat het fotograferen van vliegvelden en militaire objecten is niet toegestaan. De lokale bevolking laat zich niet altijd even graag fotograferen, Het is daarom aan te bevelen om vooraf toestemming te vragen. Houdt u er rekening mee dat het kan voorkomen dat de gefotografeerde een vergoeding vraagt voor de gemaakte foto.

Geld en Valuta

De nationale munteenheid van Nepal is de Nepaleese Rupee en deze is verdeeld in 100 paisa. Er zijn een hele rits biljetten die dit bedrag weer onderverdelen. Zoals biljetten van Rps. 1 tot 500 en 1.000. Muntjes zijn er in diverse waarden.

Bankpassen en creditcards:
U kunt uw creditcard, met name Mastercard en Visa, in Nepal gebruiken, want in toeristenboetieks, hotels en restaurants worden deze goed geaccepteerd. Informeer voor vertrek altijd even bij uw creditcardmaatschappij over alle mogelijkheden. Dit geldt uiteraard niet voor uw aankopen op markten en kleinere shops. U kunt pinnen bij pinautomaten in de grotere steden, zoals Kathmandu en Pokhara. Tegenwoordig is het ook mogelijk om daarbuiten (beperkt) te pinnen, zoals in Lumbini en Chitwan NP. U kunt voor de zekerheid een bedrag aan euro’s in kleine coupures meenemen in geval dat de pinautomaten niet werken. Dollars zijn uitsluitend nodig voor de aanschaf van het Nepalees visum. Let er overigens wel op dat uw pinpas ingesteld staat op 'wereld', anders kunt u uw pinpas niet gebruiken.

Indien u onderweg gebruik maakt van uw creditcard of uw pinpas is het van het grootste belang dat u uw pas of kaart niet uit het oog verliest. Het komt helaas maar al te vaak voor dat de gegevens van uw kaart gekopieerd worden en dat daarna betalingen worden verricht met uw creditcard of uw pinpas. Let er daarom op dat niemand uw pincode kan zien als u betaalt of geld opneemt met uw pinpas. Frauderen met creditcards is niet altijd uit te sluiten en elke creditcard maatschappij is daarvoor verzekerd, maar door alert te zijn kunt u een heleboel problemen voorkomen.

In veel landen is het gebruikelijk dat er bij incheck een borg voldaan dient te worden. Deze borg staat garant voor eventuele drankjes/maaltijden die in het hotel genuttigd worden. De borg kan met contant geld of per creditcard voldaan worden. De hoogte van de borg verschilt per hotel. Vraag bij check out deze borg of een creditcard imprint retour. Kijk de rekeningen van uw drankjes en maaltijden goed na, zodat u weet waar u voor betaalt. De informatie later opvragen is zeer tijdrovend en het verkrijgen van restitutie achteraf is vrijwel onmogelijk. FOX kan hiervoor niet verantwoordelijk gesteld worden.

Klik hier om Vreemde Valuta te bestellen via GWK Travelex.

Kledingvoorschriften

Bij uw kledingkeuze is het gepast om rekening te houden met en respect te tonen voor de lokale cultuur. In vrijwel geheel Nepal wordt schaarse kleding als aanstootgevend beschouwd. Wanneer u schaars gekleed gaat, kan dat leiden tot ongemakkelijke situaties. Het is netjes om, dit geldt voor zowel vrouwen als mannen, uw schouders en bovenbenen tot en met de knieën te bedekken. Wanneer u heilige plaatsen en/of tempels bezoekt, gelden er vaak nog iets strengere kledingvoorschriften en moeten armen en benen helemaal bedekt zijn. Soms wordt er ook verwacht dat vrouwen hun hoofd bedekken door een hoofddoek te dragen.

In de koude maanden van november tot februari is het belangrijk om warme kleding mee te nemen. In de overige maanden kan het ondanks een aangename temperatuur overdag, 's avonds nog erg koud zijn. Hou hier rekening mee.

Nuttige adressen

Ambassade van Nepal:
Avenue W. Churchill 68
B-1180 Brussel (België)
Tel: 0032 2 346 26 58
Fax: 00 32 2 344 13 61
E-mail: embn@skynet.be
Website: www.nepalembassybrussels.be

Consulaat-Generaal van Nepal:
Herengracht 562
1017 CH Amsterdam
Tel: (020) 624 15 30
Fax: (020) 624 61 73
E-mail: consulgeneral@nepal.nl
Website: www.nepal.nl

Nederlandse Ambassade in Nepal:
Jawalakhel (schuin tegenover Central Zoo),
Lalitpur, Patan
Kathmandu, Nepal
P.O Box 1966
Tel: (00977) 1 5523444
Fax: (00977) 1 5523296
E-mail: consulate@nlconsulate.org.np

Paspoort en Visum

FOX adviseert dat uw paspoort bij terugkomst nog minimaal 6 maanden geldig dient te zijn. Het kan voorkomen dat bestemmingen van deze voorwaarden afwijken en een kortere geldigheid van het paspoort handhaven. Wij raden u aan contact op te nemen met de betreffende ambassade/consulaat. Voor Nepal is een visum verplicht. Een visum wordt ter plaatse geregeld.

Voor de kosten van het visum verwijzen wij u naar de betreffende reis, tabblad 'Data & prijzen'.

Als u in Nepal een trekking gaat maken, heeft u een trekkingpermit nodig. Deze kunt u ter plaatse via ons kantoor aanschaffen (ca. 5 euro), maar u dient wel 2 pasfoto's mee te nemen vanuit Nederland.

In verband met onvoorziene omstandigheden adviseert FOX dat kinderen, ongeacht de leeftijd, altijd met een eigen paspoort reizen. Voor sommige bestemmingen is dit zelfs verplicht. Indien gewenst kunt u contact opnemen met de betreffende ambassade/consulaat voor meer informatie. Sinds 2012 dienen alle kinderen, ongeacht de leeftijd, verplicht een eigen paspoort te hebben. U bent zelf verantwoordelijk voor in het bezit zijn van de juiste reisdocumenten.

Indien u niet de Nederlandse nationaliteit bezit of niet woonachtig bent in Nederland, dient u tevens zelf met de betreffende ambassade/consulaat contact op te nemen om te controleren of u een visum nodig heeft. FOX aanvaardt geen aansprakelijkheid voor de gevolgen indien u dit nalaat. Wanneer u een tussenlanding maakt dient iemand die niet-Nederlandse nationaliteit bezit bij de desbetreffende ambassade/consulaat van het land wáár de tussenlanding wordt gemaakt te controleren of een visum nodig is. Zonodig dient u dit persoonlijk te regelen.

In alle gevallen geldt dat FOX niet aansprakelijk gesteld is indien er door de Douane, Ambassade en/of Consultaat vanwege persoonlijke redenen geen visum wordt toegekend . Het valt onder uw verantwoording om voor boeking, bij de betrokken autoriteiten te checken aan welke eisen u moet voldoen voor het verkrijgen van het benodigde visum. Belangrijker is welke beroepen een uitzondering vormen op de reguliere procedure. Conform de ANVR Reisvoorwaarden zijn onkosten voor het niet (geheel) kunnen maken van de reis vanwege het ontbreken van geldige (reis)documenten voor rekening van de reiziger.

Wat neemt u verder mee:
Geld, bankpas, evt. creditcard, fotokopie van uw paspoort (in geval van verlies of diefstal), telefoonnummer SOS centrale, telefoonnummer van uw bank/creditcardinstelling om bij verlies/diefstal uw bankpas/creditcard te kunnen blokkeren, kopiepolis van uw reisverzekering, zeker een kopie van uw medisch paspoort (evt. aangevuld met de Latijnse benamingen van uw medicijnen) en het telefoonnummer van FOX. Vergeet de pincode, ook van uw creditcard, niet!

Reisbegeleiding

Tijdens uw rondreis wordt u begeleid door een Nederlandse of Engelssprekende reisleider, welke vaak woonachtig is in het gebied. Hierdoor krijgt u veel informatie over de cultuur en gewoontes van de lokale bevolking.

Reisgidsen en literatuur

In samenwerking met de ANWB Webwinkel bieden wij u een ruim assortiment interessante reisboeken aan. Uit het enorme aanbod bieden we u vele interessante reisgidsen aan van o.a. Lonely Planet, Expert, Capitool, Trotter, Marco Polo etc.

Naar de ANWB Webwinkel

Souvenirs

U zult in Nepal een schat aan waardevolle, interessante souvenirs aantreffen. De prijzen lopen echter nogal eens uiteen. Let u erop dat u niet teveel betaalt. In principe moet er overal afgedongen worden. Begint u daarom altijd met de helft van de prijs te bieden. Uiteindelijk moet u ergens halverwege de vraagprijs en uw tegenbod uitkomen. Populaire souvenirs zijn bijvoorbeeld handgemaakte truien, kleden, jacks en kasjmier omslagdoeken. Houdt u wel rekening met uw bagagebeperking van 20 kilo, het meenemen van overbagage is een kostbare zaak! Antiek mag niet het land worden uitgevoerd. Officiële winkels en banken zijn op zaterdag gesloten.

Kijk voor meer informatie over het invoeren van souvenirs op de website van de Douane.

Telefoon, internet en post

Kaarten en brieven versturen vanuit Nepal duurt gemiddeld 2 weken. Vermeld u in ieder geval “Airmail” op uw post en geef deze af bij de receptie van uw hotel.

Het telefoonnetwerk van Nepal werkt redelijk goed en het is vrij gemakkelijk om zowel lokale als internationale telefoontjes te plegen. In de zogenaamde communicatiecentra kunt u zowel bellen. Telefoneren vanuit uw hotel, de meest comfortabele manier van bellen, is tevens de meest kostbare, want hotels rekenen veelal een toeslag van 100 tot 200%.  Wat mobiel bellen betreft raden wij u aan om contact op te nemen met uw provider over de mogelijkheden en vooral: de kosten! Mobiel bellen blijft duur!

In Nepal zijn een aantal Internetcafe’s te vinden, maar eigenlijk treft u ze alleen rondom Kathmandu. Pokhara heeft er ook een paar. Sommige duurdere hotels bieden ook draadloos internet aan.

Tijdsverschil

Gedurende onze wintertijd is het in Nepal 4 uur en 45 minuten later dan in Nederland en België. In de zomertijd bedraagt het verschil 3 uur en 45 minuten.

Tips en fooien

Het geven van fooien is heel gebruikelijk in Nepal. Vaak zijn diegenen die werkzaam zijn in de toeristische sector zelfs volledig afhankelijk van de fooien, die zij ontvangen. Het gaat altijd om kleine bedragen, maar ons advies: wees gul.

De lokale chauffeur en gids verwachten, afhankelijk van de kwaliteit, een fooi van ongeveer 1 à 2 euro per dag, bellboys rekenen op Rs 2 per stuk bagage, kruiers op Rs 1 per stuk en kamermeisjes krijgen ongeveer Rs 2 per dag. Taxichauffeurs hoeft u geen fooi te geven, want de ritprijs wordt namelijk van tevoren afgesproken.

Vaak neemt de reisleiding het initiatief om aan het begin van uw reis een gezamenlijke fooienpot samen te stellen waarvan kofferdragers, bedienend personeel, etc. worden betaald.

Trekkings in Nepal

Voor de mensen in de bergen van Nepal is lopen altijd al een manier geweest om van A naar B te komen. Zelfs tegenwoordig nog worden veel trails gebruikt door de Nepaleese bevolking. Een trekking is geen bergbeklimming, u volgt sporen, (trails) die al eeuwenlang gebruikt worden.Houdt u daarom ook rekening met de Nepaleese tradities en gewoonten, dat zijn: geen korte rokken of broeken voor dames, geen ontbloot bovenlichaam bij heren.

De beste periode voor trekkings is ruwweg van oktober tot mei, omdat dat het droge seizoen is. Gooi geen afval weg tijdens de tocht. Over het algemeen staat u vroeg op, zo tussen 6 en 7 en gaat u ook weer vroeg slapen. Neem een goede zonnebril mee en als u in de winter gaat of op grote hoogte bent hele warme kleding.

Maakt u een korte trekking in het warme seizoen of met weinig hoogteverschil, dan zijn T-shirts zeker aan te raden. In dat geval is een sweater of een warm jack voor ’s avonds wel heel prettig. Zorg voor warme, comfortabele schoenen en een goede zonnebrandcrème.

Vaccinaties/Gezondheid

Advies van de Reisdokter:
Aan te raden vaccinaties zijn: DTP, Hepatitis A en B en Tyfus.
Malaria komt niet voor in Noord India en Nepal. Alleen in het Chitwan National Park kan het sporadisch voorkomen. Gebruik van DEET en bedekkende kleding in de avond en nacht is te adviseren. 

Nepal is een land met veel hoogteverschillen. De rondreis, die door FOX wordt georganiseerd, komt niet hoger dan ca. 2200 meter. Wat inhoudt dat hij geschikt is voor alle leeftijden, mits u in goede gezondheid bent.

Hoogteziekte:
Bij een reis naar Tibet en tijdens de langere trekkings in Nepal dient men er altijd rekening te houden met de mogelijkheid tot het krijgen van hoogteziekte. Hoogteziekte kan optreden vanaf hoogtes van 2500 meter, maar meestal treedt hoogteziekte op boven de 3500 meter. Hoe sneller men stijgt, des te groter is de kans op hoogteziekte. Dat is dan ook de reden dat FOX de eerste paar dagen in Lhasa verblijven en het programma wat rustiger is. Het wel of niet krijgen van hoogteziekte is geheel per persoon afhankelijk.

Klachten die kunnen voorkomen bij hoogteziekte:
· Hoofdpijn
· Misselijkheid
· Braken
· Verminderde eetlust
· Spierzwakte
· Moeheid
· Slapeloosheid
· Hartkloppingen
· Beklemd gevoel op de borst

Wij adviseren u dan ook om de eerste dagen veel water te drinken, geen alcohol te drinken, niet te roken en vooral goed te blijven eten. Daarnaast rustig aan doen en niet te veel inspannen. Indien bovenstaande klachten zich aandienen, blijf water drinken en eten, ook al hebt u verminderde eetlust en geen dorst! Houden de klachten aan neemt u altijd contact op met een arts.

Er zijn medicijnen tegen hoogteziekte verkrijgbaar op doktersrecept, echter hebben deze ook bijwerkingen.

Als u hart- en/of longklachten heeft adviseren wij u altijd een afspraak te maken met uw huisarts of de GGD, om zodoende uw lichamelijke conditie door te spreken en of het verstandig is om aan de reis deel te nemen.

In ons hoofdstuk Vaccinaties & Gezondheid wordt uitgebreid aangegeven welke adressen relevant zijn om up-to-date informatie te krijgen over dit belangrijke onderwerp. Voor verdere informatie over vaccinaties raden wij u aan contact op te nemen met de Reisdokter of één van de op die pagina genoemde adressen. Verder heeft de GGD een speciale vaccinatie informatielijn onder nummer 0900-2025505 (niet gratis). Gaat u naar één van deze plaatsen, dan raden wij u aan om een uitdraai van uw reisprogramma mee te nemen, zodat men een advies op maat kan geven.

LET OP! De aanbevelingen hier zijn van algemene aard. De reisbestemming, verblijfsduur, soort reis, gezondheid en leeftijd van een reiziger bepalen welke vaccinaties en evt. anti-malariamaatregelen nodig zijn. U moet zich persoonlijk laten adviseren over de maatregelen, die voor uw reis belangrijk zijn.

Om uitdroging te voorkomen kunt u het beste een O.R.S. (Orisel) oplossing drinken. O.R.S. is bij iedere Nederlandse apotheek verkrijgbaar. Verder is thee (met suiker) drinken altijd verstandig. Tijdens het maken van verre reizen kunnen maag- en darmklachten voorkomen. Oververmoeidheid, temperatuurverschillen en het drinken van ijskoude drankjes zijn hier meestal de oorzaak van.

Neem uzelf in acht en neem geregeld even rust! Mocht u toch te maken krijgen met deze bijverschijnselen van een verre reis, geef dat even door aan uw reisleider en hij/zij zal, in overleg, de noodzakelijke maatregelen nemen! Soms kan het beperkt gebruik van een Immodium tablet uitkomst bieden, maar in zo’n geval kan advies van een arts vaak verdere problemen voorkomen.

Vervolg Gezondheid

Tijdens onze Reis & Inspiratiedagen vertelt de Reisdokter uitgebreid over prikken, pillen en eventuele vaccinaties, die op uw reis noodzakelijk zijn. U kunt de Reisdokter op deze dag ook consulteren: u krijgt ter plekke de benodigde vaccinaties en zonodig het gele vaccinatieboekje / recept voor Malaria. Dit alles gaat geheel volgens de richtlijnen van het Landelijk Coördinatiecentrum Reizigersadvisering.

De prijzen van de vaccinaties zijn min of meer gelijk aan die van de GGD's.
Kijk voor meer informatie of een aanvraag/reserveringsformulier bij de Reisdokter.

Nepal is een zeer hygiënisch land, maar de volgende voorzorgsmaatregelen dient u toch in acht te nemen: geen water uit de kraan drinken, voorzichtig met fruit (altijd zelf schillen), groenten dient goed doorgekookt te zijn en eten bij stalletjes vraagt om de bovengenoemde moeilijkheden, want daar laat de hygiëne in onze ogen nogal te wensen over.

Veiligheid

Het criminaliteitscijfer is in Nepal niet uitgesproken hoog. Wel dient u, net als overal ter wereld, bedacht te zijn op zakkenrollers.

U doet er goed aan uw kostbare sieraden thuis te laten en uw documenten op te bergen in de kluis van uw hotel of , wanneer u onderweg bent, onder uw kleding te dragen.
Wilt u toch sieraden meenemen, dan adviseren wij u imitaties te kopen. Raakt u deze kwijt dan heeft u in ieder geval geen probleem.

Vervoer

FOX gebruikt de beste bussen die lokaal verkrijgbaar zijn. U dient er wel rekening mee te houden dat de bussen soms minder comfortabel zijn, dan dat we hier in Nederland gewend zijn.
Tijdens de rondreis India/Nepal reist u in een ruime touringcar met 45 zitplaatsen voor passagiers en de bagage gaat onderin mee.

Het openbaar vervoer in Nepal stelt niet veel voor. Bussen vormen het belangrijkste vervoermiddel, zijn vaak spotgoedkoop en wanneer u een avontuurlijk aangelegd type bent is een ritje met zo’n bus een heuse belevenis! De rijstijl is zeer chaotisch, het wegennetwerk is lang niet altijd geplaveid en kippen en geiten reizen, net als de lokale bevolking, gewoon met u mee.

Er zijn, vanaf Janakpur, twee treintrajecten. Het ene gaat naar Jaynagar over de Indiase grens en het andere gaat richting Bijalpur, hoewel het hier niet om een passagierstrein gaat.

Er zijn geen autoverhuurmaatschappijen aanwezig en wanneer u er op eigen gelegenheid uit wilt, adviseren wij u een auto met chauffeur te huren. Voor de korte afstanden is het meest geschikte transportmiddel: de fiets of gewoon de benenwagen. Er wordt ontzettend veel gelopen in Nepal en in de meeste plaatsjes is dit zelfs de enige optie, maar in de grotere steden vindt u ook taxi’s (met en zonder meter), de bus, autoriksja’s en fietsriksja’s.

Indien aanwezig stelt FOX het verplicht dat u de veiligheidsgordels in de bus, minibus of auto draagt.

Terug naar boven