Reisblog Het China van reisleider Jochen

Het is bekend dat China zich razendsnel ontwikkelt. Dat zie je in het straatbeeld, waar altijd wel ergens oude laagbouw verdwijnt en plaatsmaakt voor moderne hoogbouw. 

Ook qua vervoer is er enorm veel veranderd. Toen ik in 2005 mijn eerste China reis begeleidde, had Beijing twee metrolijnen. Slechts een paar jaar later, tijdens de Olympische Spelen van 2008, waren dat er al zeven, en tegenwoordig zijn het er bijna dertig, met meer dan 800 kilometer spoor en een paar honderd stations. 

In die eerste jaren reisden we vaak met nachttreinen, bijvoorbeeld in 12 uur van Beijing naar Xi’an. In rap tempo werden hogesnelheidslijnen aangelegd, waardoor we datzelfde traject later binnen vier uur konden afleggen. 

Ook binnenlandse vluchten, waar we destijds veel gebruik van maakten, zijn grotendeels vervangen door hogesnelheidstreinen. Het reizen in China is daardoor veel efficiënter en vooral comfortabeler geworden.

Het leukste aan China is de enorme afwisseling. We reizen van miljoenensteden naar kleine waterdorpjes in de delta van de Yangtze-rivier, of naar boerennederzettingen tussen rijstterrassen. 

De ene dag zie je het moderne China in glimmende steden vol mensen die gehaast naar kantoor gaan of lunchen met zakenpartners, en de volgende dag sjokt een boer achter een ossenkar over een onverhard pad tussen de karstbergen. 

China kent 56 etnische groepen, allemaal met hun eigen gewoontes en gebruiken, en vooral op het platteland ook diverse lokale festivals en klederdrachten.

Als reisleider ben je verantwoordelijk voor het uitvoeren van de reis volgens de beschrijving en zorg je voor de logistiek, zoals inchecken bij hotels, gezamenlijke maaltijden regelen en ervoor zorgen dat de bus overal op tijd klaarstaat. 

Vanwege de taalbarrière werken we in China altijd met lokale, Engelssprekende gidsen die hun eigen stad of omgeving door en door kennen. Zij verzorgen de informatie over het land en de bezienswaardigheden. 

In de praktijk werk je als reisleider en lokale gids nauw samen. Vaak leg ik in het Nederlands iets uit aan de groep, terwijl de gids met de chauffeur afstemt waar hij ons weer oppikt.
 

Chinezen hebben minder schaamte dan wij en kunnen je zomaar opzij trekken voor een selfie. Ze willen ook graag overal de eerste zijn, waardoor je soms ineens een lief oud omaatje ziet voordringen. 

Tegenwoordig spreken meer Chinezen Engels dan vroeger, maar die werken vaak bij internationale bedrijven en kom je minder snel tegen. De meeste mensen op straat komen niet veel verder dan ‘hello’ en ‘where you from?’. 

Met vertaalapps is communiceren makkelijker geworden, maar echt diepgaande gesprekken blijven lastig. Toch heb je met handen en voeten - en soms met foto’s - vaak leuke, spontane ontmoetingen.

Eten en drinken, zeker in de lokale supermarkt, is goedkoper dan in Nederland. Uit eten bij een Chinees restaurant ook, maar als je westers gaat eten, met een wijntje erbij, is het al snel net zo duur als bij ons. 

Soms verbaas ik me erover hoeveel duurder iets is geworden ten opzichte van een aantal jaar geleden, maar dat is in Nederland natuurlijk net zo. 

Omdat er tijdens de rondreizen best veel leuke excursies te boeken zijn, en omdat je twee keer per dag uit eten gaat, geef je waarschijnlijk meer geld uit dan je thuis in dezelfde periode zou doen, maar daar krijg je dan wel onvergetelijke herinneringen voor terug. Houd er rekening mee dat je ter plaatse nog zeker de helft van de reissom gaat uitgeven.

Sommige mensen ervaren rondreizen in China als intensief, omdat je elke dag veel indrukken te verwerken krijgt. We bezoeken dagelijks meerdere plekken en moeten soms een stuk lopen van de parkeerplaats naar de ingang van een bezienswaardigheid.

Alles is groot in China. Tussendoor maken we gebruik van onze eigen bus, eten we in sfeervolle restaurants (wat altijd een rustmoment tijdens de dag is) en overnachten we in comfortabele hotels. Er is dus voldoende tijd om tussen de bezoeken door rustig bij te komen.

Een reis door China is geschikt voor iedereen die goed ter been is. Je hoeft daarvoor geen bovengemiddelde conditie te hebben.

Lunch en diner vinden in China vrijwel altijd plaats aan grote ronde tafels, waaraan 8-12 mensen kunnen plaatsnemen. Het eten wordt op een grote draaischijf in het midden van de tafel neergezet, waarna iedereen zelf kan nemen wat hij wil. 

De maaltijden zijn heel gevarieerd, met altijd enkele lokale specialiteiten, enkele populaire gerechten die overal terugkomen, en met voldoende keus in vegetarisch, vlees of vis, aangevuld met groenten en rijst. 

Op een paar plekken is er een lunch of diner inclusief bij de reis, en op alle overige momenten zal de reisleider iets voorstellen/organiseren. Soms lunchen we bijvoorbeeld gezamenlijk in de buurt van een treinstation, als we daar 's middags de trein naar een volgende stad nemen. Ook geef ik mensen altijd suggesties waar en wat ze zouden kunnen gaan eten als er gelegenheid is om zelfstandig op pad te gaan.

Vooral in het noorden van China kan het in de winter heel erg koud worden, dus meestal wordt aangeraden om China te bezoeken van april t/m oktober. 

In de zomer kan het erg heet worden, en is het regenseizoen in het zuiden, met veelal pittige buien in de middag, waarna het weer opklaart. De luchtvochtigheid is dan erg hoog, waardoor veel mensen het minder comfortabel vinden om rond te reizen. 

In het voorjaar zou ik de eerste week van mei vermijden, want dan heeft heel China een week vrij vanwege de dag van de arbeid, en gaan honderden miljoenen Chinezen op pad om hun familie te bezoeken. Hetzelfde geldt voor de week volgend op de nationale feestdag op 1 oktober. Qua klimaat is het voorjaar en het najaar redelijk vergelijkbaar. 

Conclusie? Over het algemeen kun je het best in de lente of de herfst China bezoeken. In deze tijd valt er minder regen en is de temperatuur aangenaam. De zomer is ook een prima periode om te reizen, maar reken dan op hoge temperaturen.

In Beijing mag je het Zomerpaleis eigenlijk niet missen, een prachtige plek aan het water die ver buiten de drukke stad lijkt te liggen. Ook het pekingeend-diner is natuurlijk een leuke, typisch Chinese, ervaring. 

In Xi'an is een fietstochtje over de stadsmuren een leuke afwisseling, en een unieke manier om de stad te bekijken. 

De mooiste avondprogramma's zijn een groots opgezette show in een speciaal gebouwd openluchttheater aan het West-meer in Hangzhou, en de acrobatenshow in het ERA-theater in Shanghai. Klinkt misschien oubollig, maar het is echt een spectaculaire show (een beetje in de stijl van Cirque du Soleil), waarbij alle muziek live gespeeld wordt. Ik heb nog nooit iemand in een groep gehad die dát tegen vond vallen!

Ja, veel westerse platforms, waaronder Google, WhatsApp, Instagram en Facebook, zijn in China geblokkeerd via de zogenoemde Great Firewall. Zonder aanvullende maatregelen heb je via een lokaal Chinees netwerk geen toegang tot deze diensten.

Diensten van Apple, zoals iMessage en FaceTime, functioneren doorgaans wel. Ook Microsoft Outlook werkt meestal normaal, al kan dit per type account verschillen. Stabiliteit en snelheid kunnen bovendien variëren afhankelijk van locatie en netwerk.

Voor veel reizigers is een internationale eSIM de meest praktische oplossing om online bereikbaar te blijven. Aanbieders zoals Airalo, Holafly en Nomad maken gebruik van internationale roaming, waarbij het internetverkeer via servers buiten China wordt geleid. In de praktijk blijven apps als Google en WhatsApp daardoor meestal toegankelijk zonder aparte VPN. Het blijft echter verstandig om de eSIM vóór vertrek te installeren, omdat het downloaden van een profiel in China lastiger kan zijn.

Maak je gebruik van lokaal wifi – bijvoorbeeld in hotels of op luchthavens – dan zit je wel direct op het Chinese internet. In dat geval biedt een VPN extra zekerheid. Ook een VPN moet je altijd vooraf installeren, aangezien veel VPN-websites in China zelf geblokkeerd zijn.

Naast bereikbaarheid speelt digitalisering een grote rol in het dagelijks leven. Betalingen verlopen vrijwel volledig via apps als WeChat en Alipay. Beide platforms ondersteunen inmiddels internationale betaalkaarten, al kan verificatie vereist zijn en accepteren niet alle kleinere ondernemingen buitenlandse kaarten probleemloos. Een fysieke betaalkaart of beperkt contant geld blijft daarom een verstandige aanvulling.

Neem schoenen mee waarmee je goed op allerlei verschillende ondergronden kunt lopen, en kleding in laagjes, zodat je bij temperatuurschommelingen flexibel bent, of in airco-ruimtes in hotels of in de bus een laagje aan kunt trekken wat buiten weer uit kan. Stop eventuele medicatie in je handbagage, en verder is eigenlijk alles wat je zou kunnen vergeten in China te koop. Een wereldstekker om je apparaten op te laden is in China niet nodig.